Gujarati Blogs

કવીલોક - નવી જોડણીમાં

2010-06-26T15:10:56Z

પ્રીય વાચકો,

અમને જણાવતાં અત્યંત આનંદ થાય છે કે, આજ તા. 26 જુન - 2007 ના દીવસથી ‘કવીલોક’ નવી જોડણીમાં પ્રકાશીત થશે. આજથી અહીં દરરોજ બે કવીતા આપ સૌના રસાસ્વાદ માટે પીરસવામાં આવશે.

જેમને ખ્યાલ ન હોય તેમની જાણ સારુ - નવી જોડણીમાં એક જ ‘ ઈ ‘ , એક જ ‘ ઉ ‘ અને એક જ ‘ શ’ વાપરવામાં આવે છે. બીજા બધા જોડણીના નીયમો સાર્થ જોડણીકોશ પ્રમાણે જ રહેશે.આ અંગે વીશેશ માહીતી જોઇતી હોય તો સમ્પર્ક સાધો - sbjani2006@gmail.com

- દીલીપ પટેલ : જયેશ પટેલ : સુરેશ જાની

જય જય ગરવી ગુજરાત -કવી નર્મદ

2010-06-26T14:23:18Z

નવી જોડણીમાં રુપાંતરીત

જય જય ગરવી ગુજરાત !
જય જય ગરવી ગુજરાત,
દીપે અરૂણું પરભાત,
ધ્વજ પ્રકાશશે ઝળળ કસુંબી, પ્રેમશૌર્યઅંકીત;
તું ભણવ ભણવ નીજ સંતતી સઉને, પ્રેમ ભક્તીની રીત -
ઉંચી તુજ સુંદર જાત,
જય જય ગરવી ગુજરાત.

ઉત્તરમાં અંબા માત,
પુરવમાં કાળી માત,
છે દક્ષીણ દીશમાં કરંત રક્ષા, કુંતેશ્વર મહાદેવ;
ને સોમનાથ ને દ્ધારકેશ એ, પશ્ચીમ કેરા દેવ-
છે સહાયમાં સાક્ષાત
જય જય ગરવી ગુજરાત.

નદી તાપી નર્મદા જોય,
મહી ને બીજી પણ જોય.
વળી જોય સુભટના જુદ્ધરમણ ને રત્નાકર સાગર;
પર્વત ઉપરથી વીર પુર્વજો, દે આશીષ જયકર-
સંપે સોયે સહુ જાત,
જય જય ગરવી ગુજરાત.

તે અણહીલવાડના રંગ,
તે સીદ્ધ્રરાજ જયસીંગ.
તે રંગ થકી પણ અધીક સરસ રંગ, થશે સત્વરે માત !
શુભ શકુન દીસે મધ્યાહ્ન શોભશે, વીતી ગઈ છે રાત-
જન ઘુમે નર્મદા સાથ,
જય જય ગરવી ગુજરાત.

- કવી નર્મદ

ખુદની હજુરે ગઝલ -’શુન્ય’ પાલનપુરી

2010-06-26T11:33:28Z

નવી જોડણીમાં રુપાંતરીત

આંખડી છેડે સરગમ, હૃદય તાલ દે, અંતરો ગાય પંચમના સુરે ગઝલ;
દર્દ અંગડાઇ લે, પ્રેમ ઝુમી ઉઠે, રુપ ઝણકાવે પાયલ ને સ્ફુરે ગઝલ.

દ્રશ્ય સર્જાય મોંઘું મીલનનું અને સાથીયા ચાંદ-સુરજના પુરે ગઝલ;
દોર ગોઝારો જામે વીરહનો અને રાતના ઘોર સન્નાટે ઝુરે ગઝલ.

ઉર્મીઓને કશું ક્યાંય બંધન નથી,લાગણી મુક્ત છે સ્થળ અને કાળથી;
બુલબુલોએ રચી ગુલશનોમાં અને આમ્ર-કુંજોમાં ગાઇ મયુરે ગઝલ.

બે ધડકતા દીલોની કહાણી બને, રંગ ભીની કરુણાની લ્હાણી બને,
પ્રેમ ને રૂપની દીવ્ય વાણી બને, તો જ પહોંચી શકે દુર દુરે ગઝલ.

દેહના કોડીયે, પ્રાણની વાટને, લોહીમાં ભીંજવીને જો બાળી શકો,
તો જ પ્રગટી શકે દર્દની મ્હેફીલે, દીલને રોશન કરે એવું નુરે ગઝલ.

જન્મ-મૃત્યુ છે, મત્લા ને મક્તા ઉભય, શ્વાસના કાફીયા, જીંદગીનો વીષય ;
રંગ લૌકીક છે પણ અલૌકીક લય , ગાય છે ‘ શુન્ય’ ખુદની હજુરે ગઝલ.

-’શુન્ય’ પાલનપુરી

હરનિશ ભાઈની દૃષ્ટીએ!

2010-05-04T14:22:49Z

This humor article is based on an email received by eminent Gujarati author Mr. Harnish Jani - my friend and mentor in creative writings. I acknowledge with pleasure that email article is a translation of an English one ( source unknown) by my another net friend Mr, Vinay Khatri.

( This note is Added on request from Vinay on 6th May - 2009 )

એક મીત્રે ઈમેલ દ્વારા હરનિશ ભાઈને ‘ જીવન જીવવાની જડીબુટ્ટી ‘ મોકલી હતી.

એ જડીબુટીને રસાળ બનાવતો હરનિશ ભાઈનો અભીગમ !!!

——————————————————————————————

૧. દરરોજ ૧૦ થી ૩૦ મિનિટ ચાલવા જાઓ અને હા, ચાલતી વખતેચહેરા પર હળવું સ્મિત હોય તો ઉત્તમ
પછી છો

લોકો તમને ગાંડા ગણે

૨. દરરોજ ઓછામાં ઓછી ૧૦-30 મિનિટ માટે એકાંતમાં બેસો.

અને પતિ/પત્નીના વિચાર કરો.

૩. દરરોજ ૭ કલાક ઊંધો.
જો

10 કલાક થાય તો ઉત્તમ.

૪. જોશ, ઉત્સાહ અને કરૂણા આ ત્રણ મA Aત્વના ગુણો છે જીવનમાં.

કિચનમાં જોશ- પથારીમાં ઉત્સાહ અને પરણવા જનાર માટે કરુણા

૫. નવી રમતો શિખો/રમો.

પત્તાંની હશે તો પણ ચાલશે.

૬. ગયા વર્ષે કરતાં આ વર્ષે વધારે પુસ્તકો વાંચો.

અને ન વાંચતા હો અને તમે પૈસાદાર હો તો તમારે જરૂર નથી.

૭. ધ્યાન, યોગ અને પ્રાર્થના માટે સમય ફાળવો.-

નોકરી ના સમય દરનમિયાન કરો તો સારું.

૮. ૭૦થી વધારે ઉંમરના અને ૭થી ઓછી ઉંમરના લોકો સાથે સમય ગાળો. દરરોજ શક્યન હોય તો અઠવાડિએ.—

એક જ વાર-કરો અને પછી બીજીવાર કરવાની ઇચ્છા નહિ રહે.

૯. જાગતાં સપનાં જુઓ.

શેખચલ્લી અને મજનુ તેમ કરતાં હતા.

૧૦. પ્લાન્ટ (ફેકટરી)માં બનતી વસ્તુઓ કરતાં પ્લાન્ટ(છોડ)માં ઊગતી વસ્તુઓને ખોરાકમાંમહત્વનું સ્થાન આપો.

ગધેડાં એમ જ કરે છે.

૧૧. પુષ્કળ પાણી પીઓ.

પછી યુરીનલમાં દોડો.

૧૨. દરરોજ ઓછામાં ઓછા ત્રણ વ્યક્તિના ચહેરા પર સ્મિત લાવો.
રોજ તેમને પૈસા આપશો તો કામ સરળ બનશે.

૧૩. ચર્ચા/નિંદા/કુથલીમાં સમય ન Aગાડો.

કોઇ પ્રધાન કે કોઇ મહારાજના પ્રવચનો સાંભળો.

૧૪. ભૂતકાળ ભૂલી જાઓ. ખાસ કરીને પતિ/પત્નીની ભૂલો. વર્તમાનકાળનો આનંદ લો.

ભૂતકાળમાં પણ તમારો વાંક હતો. અને વર્તમાનમાં પણ તમે ખોટા છો.

૧૫. રાજાની જેમ સવારનો નાસ્તો કરો, રાજકુમારની જેમ બપોરનું ભોજન લો અને ભિખારીજેટલું રાત્રે જમો!
અને

આખો દિવસ પ્રજાની જેમ વચ્ચે વ્ચ્ચે ફાકા માર્યા કરો.

૧૬. દરેક દલીલની સામે જીતી શકવાના નથી, મતભેદ સ્વિકારી લો.
ખાસ કરીને પત્ની સામે-

૧B. સરખામણી કરવાનું છોડો. ખાસ કરીને પતિ/પત્નીની સરખામણી.

બીજાનાં પતિ/પત્ની હમેંશા દેખાવડી જ હોય છે-એ સનાતન સત્ય છે.

૧૮. તમારા સુખનું કારણ ફક્ત તમે છો.

તમારા દુખનું કારણ બીજા છે.

૧૯. દરેકને માફી બક્ષો. ક્ષમા વીરસ્ય ભૂષણમ્

મૂરખની પણ તે જ નિશાની છે.

૨૦. બીજા લોકો તમારા માટે શું વિચારશે એવા વિચાર છોડો.

એ લોકો સુધરવાના નથી

૨૧. ભગવાન સૌનું ભલું કરશે.

સૌનું તો સમજ્યા પણ આપણું શું>

૨૨. ગમે તે9 Fલી સારી કે ખરાબ પરિસ્થિતિ હશે, બદલાશે જરૂર.
જો

તેમ જ હોય તો ખરાબ પ્રિસ્થિતિમાથી સારીમાં જવાની ઉતાવળ ન કરવી.

૨૩. માંદા પડશો ત્યારે તમારો બૉસ નહીં પણ તમારા મિત્રો તમારી સંભાળ રાખશે,

માટેનોકરી ન કરવી હોય તો મિત્રો સાથે સમય ગાળો.

૨૪. નકામી, નઠારી અને જેમાંથી આનંદ ન મળે તેવી વસ્તુઓથી દૂર રહો.
જો

તમને આ ત્રણમાં ભેદ ન સમજાય તો ચિંતા ન કરતા-તમે આનંદમાં જ હશો.

૨૫. ઈર્ષા સમયનો બગાડ છે. તમને જોA Aતું બધું તમારી પાસે છે.
દુખની

વાત છે કે તમારી પાસે છે તેની કોઇને ઇચ્છા કે ઇર્ષા નથી

૨૬. ઉત્તમ હજી આવવાનું બાકી છે.

હાલ બીજા પાસે છે.

૨૭.. ગમે તેવો ખરાબ મૂડ હોય, ઊઠો, તૈયાર થાઓ અને બહાર આંટો મારી આવો.

અને લોકોના મુડ બગાડો.

૨૮. દરરોજ સવારે ઊઠીને ભગવાનનો આભાર માનો.

તમને ઊંઘમાં ઉપાડી ના લીધા

૨૯. આ જડીબુટ્ટીઓનું સેવન કરો અને સગા વ્હાલાઓને પણ જણાવો.

પછી તમે તેમના સગા તો રહેશો પણ વ્હાલાં નહિ રહો.

जय हो….जय हो – राजेन्द्र त्रिवेदी

2010-03-12T11:54:55Z

जय हो….जय हो – राजेन्द्र त्रिवेदी

———————————–

सिताराम तुमारी जय जय हो,

राधेश्याम तुमारी जय जय हो.

भोलेनाथ तुमारी जय जय हो,

सब सन्त जनो की जय जय हो.

जसराज जी सुनाए स्वर जय हो से,

ए आर रहेमान कोपी करे जय हो से.

स्ल्मडोग सुनाए जय हो से,

सबलोग चिल्लाये जय हो से.

ये जय हो क्या है ना समझे.

ललकार करे जाय जय हो से.

कोपि का मझा आए कोपि करके,

जैसे आमको चुसते लप लप के.

रिपिटेशन करते जय हो से,

सन्सार चलाते जय हो से.

जीवन बित जाये जय हो से,

सब नारे लगाये जय हो से.

राजेन्द्र त्रिवेदी

जय हो….जय हो – राजेन्द्र त्रिवेदी

2010-03-12T11:51:32Z

जय हो….जय हो – राजेन्द्र त्रिवेदी

———————————–

सिताराम तुमारी जय जय हो,

राधेश्याम तुमारी जय जय हो.

भोलेनाथ तुमारी जय जय हो,

सब सन्त जनो की जय जय हो.

जसराज जी सुनाए स्वर जय हो से,

ए आर रहेमान कोपी करे जय हो से.

स्ल्मडोग सुनाए जय हो से,

सबलोग चिल्लाये जय हो से.

ये जय हो क्या है ना समझे.

ललकार करे जाय जय हो से.

कोपि का मझा आए कोपि करके,

जैसे आमको चुसते लप लप के.

रिपिटेशन करते जय हो से,

सन्सार चलाते जय हो से.

जीवन बित जाये जय हो से,

सब नारे लगाये जय हो से.

राजेन्द्र त्रिवेदी

અરે વાહ! જોક ગમી ગઈ. આની એક પોસ્ટ જ બનાવી દો બાપુ!

2010-03-12T11:02:03Z

ત્રણ બૈરા એ ભેગા ફિલમ જોવા જવાનુ નક્કી કર્યું.

પેલી કે મારા વરના વાળ બ્રાઉન છે તે હુ ચોકલેટી રંગની સાડી પહેરીશ.

બીજી કે હું કાળી પહેરીશ

ત્રીજી શરમાતા કે બાઇ હું તો નહી આવું.

મારો વર ટકલુ છે……….!

અરે વાહ! જોક ગમી ગઈ. આની એક પોસ્ટ જ બનાવી દો બાપુ!

આવી જ બીજી એક ..

સ્ત્રીઓ ફેશનેબલ કપડાં કેમ પહેરે છે?

1 જણ – પુરુષોને આકર્ષવા

2 જણ – બીજી સ્ત્રીઓમાં ઈર્ષ્યા પેદા કરવા

3 જણ – મને ખુશ કરવા એમણે કશું પહેરવાની જરૂર નથી !!

Bharat Pandya – સુરેશ જાની

Some more ——-

2010-03-12T10:10:40Z

<૧.~~~~~ ચન્દુભાઇએ કુતરો પાળ્યો. મનુ કે ઘરમા જગા નથી, રાખીશ ક્યાં? “બાથરુમમા” “પણ ન્હાવા જૈશ ત્યારે ?… ‘યાર એની આંખે પાટો બાંધીશ !

૨. ~~~~ચન્દુની દુકાને એનો દીકરો બેહતો થ્યો.ચન્દુ ને થ્યુ હાલો જાતરા કરી આવીયે.હરદ્વાર ઉપડ્યો.ત્યાં વાહેં દીકરાનો તાર અવ્યો “બાપા દુકાનમા ચોરી થઈ છે.પચા હઝાર ચોરાણા” ચન્દુએ સામો તાર કર્યો ‘ગાંડો નો થા દસ હઝાર રાખ ને બીજા પછા મુકી દે”

૩.~~~~ચન્દુ હવામા બલુનમા તરતો’તો.થોડીવારે ખ્યાલ આવ્યો કે દીશા ચુકી ગયો છે. નીચે એક માણસને જોયો.એને પુછ્યું ” અલ્યા કહીશ હું ક્યાં છું ?” પેલો નીચે થી કે” તમે બલુનમા છો, લગભગ ત્રીસ ફુટ જમીનથી ઉપર” ચન્દુ કે ” તું મીનીસ્ટર લાગ છ” “હા, કેમ જાણ્યું ?” “તારો જવાબ સાચો છે પણ તેં હકીકત પર કાઈ પણ પ્રકાશ પડ્યો નથી” ૪.~~~~~ચન્દુ વીમાનમા મુમ્બૈ જવા બેઠો. પાસેવાળાને કે મારો ભૈબંધ સાચું કહેતો;તો,”નીચે માણસો કીડી મકોડા જેવા દેખાશે”.પાસેવાળો કે “ઇ કીડી મકોડાજ છે.પ્લેન ઉપડ્યું નથી”

૫.~~~~~ ચન્દુ એની બાયડીને કે’ ‘જો મકાન માલીક આવે તો કેજે -બેચાર દી’મા આખા વરસનું બાકીનું ભાડું આપી દેશું” બાયડી કે’ તમેતો કેતા’તાને કે તમને ખોટું બોલવાની ટેવ નથી’ “એટલે તો તને કેવાનુ કહું છું.

૬.~~~~~~મમ્મી – બબલા કુતરાની પુછડી ખેંચમા” બાબલો – મેં તો પકડી રાખી છે ,એ ખેંચે છે !!

૭.~~~~~~ લેખક ” મારા વાચકોની સંખ્યા દ્વીગુણીત થયી ગયી છે” પાડોશી – કાં તમારી વહુએ ચોપડી વાંચી ?

૮.~~~~~ચન્દુ – વકીલસાહેબ મારે છુટા છેડા જોઇયે છે. મારી વહુને યાદદાસ્તની તકલીફ છે.” વકીલ – કાં બહુ ભુલી જાય છે. ચન્દુ – ના, છુટા છેડા એટલે જોઈએ છે કેં કાઈ ભુલતી નથી.”

૯.~~~~~વક્તા લાંબા લાઅંબા ભાશણ માટે જાણીતો હતો.એક સભામા કહે “આજે હું દુધ વીશે બોલીશ” એક શ્રોતા ઉભો થઈ કહે ” સાહેબ દહીં પર બોલોને, જલ્દી પતશે”

~~~~~~~~~~~ભરત પન્ડ્યા There s nothing like a new joke, they are all repeated

પુસ્તકોની સરખામણી: કિંમત વડે!

2010-03-12T05:58:10Z

* ઓનલાઈન પુસ્તકો ખરીદો છો? પણ, ક્યાંથી તમને સસ્તામાં સસ્તું (મહત્વની વાત છે, ખાસ કરીને આપણાં જેવાં બજેટપ્રેમી લોકો માટે ) પુસ્તક મળે તે વિશે જો તમે કન્ફ્યુઝ હોવ તો, આ સાઈટ, isbn.net.in ની મુલાકાત લેવા જેવી છે. તમારે ખાલી જે તે પુસ્તકનો ISBN ક્રમાંક જ મેળવવાનો (તે કોઈ પણ ઓનલાઈન બુક સ્ટોર કે એમેઝોન.કોમ પરથી મળી જાય), સાઈટનાં URLની પાછળ મૂકવાનો, અને એન્ટર કળ દબાવવાની! ભારતની ટોચની ઓનલાઈન બુક શોપની કિંમતો તરત હાજર થઈ જશે અને તમે સરખામણી કરી ઓર્ડર કરી શકશો.

દા.ત. મારા વિશલિસ્ટમાંના એક પુસ્તક, કોડર્સ એટ વર્ક વિશે શોધ કરવી હોય તો તેના ISBN ક્રમાંકથી, http://isbn.net.in/1430219483 પર શોધ કરતાં તેની માહિતી હાજર થઈ જશે.

આ માટે સ્વરૂપનો ખૂબ-ખૂબ આભાર! આ સાઈટનો વિચાર કઈ રીતે આવ્યો અને તેની પાછળની ટેકનોલોજીની માહિતી, તેની સરસ બ્લોગ-પોસ્ટ પણ વાંચવા જેવી છે.

ચિત્ર – શેરકો બીકાસ (ઈરાકી કૂર્દિશ) અનુ. હિમાંશુ પટેલ

2010-03-12T05:42:17Z

ચાર બાળકો તૂર્ક, પર્શિયન એક આરબ અને કૂર્દ ભેગાં મળી માણસનું ચિત્ર દોરતાં હતાં. પહેલાએ એનું માથું દોર્યું બીજાએ એના હાથ અને ઉપલાં અંગો દોર્યાં ત્રીજાએ દોર્યા એના પગ અને ધડ ચોથાએ એના ખભા પર બંદૂક દોરી. - શેરકો બીકાસ (ઈરાકી કૂર્દિશ) (અનુ. હિમાંશુ પટેલ) ક્યારેક કોઈ એક જ કવિતા આખા અસ્તિત્વ માટે પણ પર્યાપ્ત હોય છે. આ કવિતા તરફ જુઓ. કેટલી નાનકડી અને કેટલી [...]

ચપટી ઉજાસ 31..

2010-03-12T05:26:17Z

હું રોજ નવા નવા શબ્દો બોલતા શીખતી જાઉં છું. મારું શબ્દભંડોળ વધતું જાય છે. ભાઇલો પણ હવે પકડી પકડીને ચાલવા લાગ્યો છે. અમારા બંનેની ધમાલ, મસ્તી આખો દિવસ ચાલતી રહે છે. એમાં ઘણીવાર અમે મમ્મીનું કામ વધારી મૂકીએ છીએ. મમ્મી બિચારી આખો દિવસ નવરી જ નથી પડતી. જોકે દાદીમાને એમાં કશું નવું નથી લાગતું. તે તો બોલતા રહે છે,’

નાના છોકરાની માને વળી નવરાશ કેવી ? અમારે તો ચાર છોકરાઓ હતા..અને ત્યારે તો આજના જેવી સગવડો કે સાધનો પણ રસોડામાં કયાં હતા ? અને ઉપરથી સાસુજીની સતત કચકચ…
હવે તો પહેલાં જેવા કામ કયાં રહ્યા છે ? સ્વીચ દબાવો ને કામ થઇ જાય છે. તો યે ખબર નહીં કેમ આજકાલ કોઇ નવરા જ નથી થતાં….’

દાદીમાનું આવું આવું બોલવાનું ચાલતું રહે છે.જોકે હવે એ પણ કદાચ શીખી ગયા છે. ફૈબા કોલેજે જાય પછી જ આવું કશુંક બોલે છે. કેમકે એમને ખબર છે કે ફૈબા કંઇક જવાબ આપવાના જ. મમ્મી તો ચૂપચાપ સાંભળી લેવાની…

ભાઇલો તો જે વસ્તુ હાથમાં આવે તેનો સીધો ઘા કરે છે. હું કંઇ એવું નથી કરતી. આજે ભાઇલાએ પાણી પીને પછી ગ્લાસનો ઘા કર્યો. અને પછી હસવા લાગ્યો. ગ્લાસમાં બચેલું પાણી હતું..તે ઢોળાઇ ગયું. હું ત્યાં જ રમતી હતી. તે જગ્યા ભીની થવાથી હું લપસી પડી. અને લાગ્યું. મારે નહોતું રડવું તો યે રડાઇ ગયું. દાદીમા કહે,

‘ જરા વાર શાંતિથી બેસાતું નથી. હવે બેનબા પડયા એટલે રોવાનું ચાલું. ‘

ભાઇએ પાણી ઢૉળ્યું એટલે હું પડી ગઇ. પણ ભાઇલાને તો કોઇ કંઇ કહે જ નહીં.

દાદીમા ભાઇને કહે છે,’ ભૂ પીવું છે ? કે મમ મમ આપું ? ‘

ફૈબા તેને ખીજાય છે.’ મમ્મી, ભૂ કહેવાની કોઇ જરૂર નથી. સરખું જ બોલવાનું. આ જૂઇ પણ ઘણીવાર મમરા ને બદલે મમલા…કે ઉમંગીને બદલે ઉમન્દી ફૈબા બોલે છે ત્યારે આપણે બધા હસીએ છીએ..અને આપણને મજા આવે છે તેથી આપણે પણ એવું જ બોલીએ છીએ..પણ એમ નહીં કરવાનું. એને પહેલેથી સરખું જ શીખડાવવાનું. ‘

હું ઉમન્દી ફૈબા કહું ત્યારે ફૈબા મને સુધારીને ફરીથી બોલાવ્યે જ છૂટકો કરે. મને આવડે કે નહીં..મારાથી ન બોલાય તો ચાલે..પણ મારે પ્રયત્ન તો સરખો કરવો જ રહ્યો. એમાં ફૈબા ન ચલાવી લે.

હું પછી એ બધું જયને શીખડાવવાની મહેનત કર્યા કરું. પણ જય તો સાવ બુધ્ધું..જલદીથી આવડે જ નહીં.

‘ દાદીમા કહેશે, ‘ એ મારી મા..રહેવા દે..એને હજુ એ બધું શીખવાની ઘણી વાર છે. પહેલાં તું તો સરખું શીખ… ‘
હું કંઇ દાદીમાની મા છું ? મનમાં ગુસ્સો આવે..પણ કોને કહું ? ક ઇ રીતે કહું ?

કદાચ મનની વાતને..ગુસ્સાને અત્યારથી જ મનમાં જ રાખવાની આદત પાડતા હશે કે શું ? છોકરીઓ માટે આ બધું જરૂરી છે. એવું તો ઘણી વાતમાં દાદીમા કહેતા હોય છે.

હું છોકરી છું અને જય છોકરો છે..આ વાત તો અત્યારથી જ મને અનેકવાર સમજાવવામાં આવી છે. અને બધાનું દરેક વર્તન સીધી કે આડકતરી રીતે આ વાત મને સતત કહેતું રહે છે.

આવા ભેદ કેમ ? કોણે કર્યા હશે ? જોકે મને તો છોકરો અને છોકરી એટલે શું ? એ જ હજુ કયાં સમજાયું છે ? એ બંને વચ્ચેનો તફાવત હજુ સમજાયો નથી. કદાચ દાદીમા મને એ જ સમજાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. પણ હજુ સુધી મારી અક્કલમાં કશું ઉતરતું નથી. જો છોકરો જ સારો હોય તો ભગવાન બધાને છોકરા જ કેમ નથી બનાવતો ? મને છોકરી કોણે બનાવી ? શા માટે બનાવી ? હું પણ છોકરો હોત તો દાદીમાને હું પણ ગમત ને ? તો પછી આવું કશું સાંભળવું ન પડત ને ? ‘

મારા મનમાં આવા અનેક ગાંડાઘેલા વિચારો આવતા રહે છે..જે હું પોતે પણ નથી સમજી શકતી….છતાં આવી કોઇક ભાવના જાગે છે.. એ ચોક્કસ..કેમકે દાદીમાના વર્તન અને વાતોમાં હમેશા આવી અનેક વાતો એક કે બીજી રીતે પડઘાતી રહે છે.

હું નાદાન..અબૂધ…કોને પૂછું આ બધી વાતોના અર્થ ? કોણ સમજાવે મને ? મોટી થઇશ ત્યારે તો સમજી શકીશ ને ? આ બધી વાતોના જવાબ કયારેક તો પામી શકીશ ને ?
( જનસત્તા..લોકસત્તામાં દર રવિવારે પ્રકાશિત થતી શ્રેણી )

Filed under: ચપટી ઉજાસ, સ્વરચિત કૃતિઓ

આજની ખાટી મીઠી..

2010-03-12T04:29:01Z

કેટલાક લોકો વાંચે છે ..વિચારવા માટે…પરંતુ તેઓ બહું ઓછા હોય છે. કેટલાક લોકો વાંચે છે તે લખવા માટે..તેઓની સંખ્યા સાધારણ હોય છે. કેટલાક લોકો વાંચે છે..વાતચીત કરવા માટે..તેવાઓની સંખ્યા ખૂબ વધારે…બહુમતીમાં હોય છે.

Filed under: આજની ખાટી મીઠી

શ્રેય બ્લોગર તો તેને રે કહીએ…ભજમન

2010-03-12T01:30:00Z

શુક્રવાર, 12 માર્ચ, 2010
ભજમનનાં ભોળકણાં – 3 શ્રેય બ્લોગર
ભજમનનાં ભોળકણાં – 3

શ્રેય બ્લોગર તો તેને રે કહીએ…
(વૈષ્ણવ જન તો તેને રે કહીએ.. ઢાળ)

શ્રેય બ્લોગર તો તેને રે કહીએ જે નેટ પલાણી જાણે રે
પર-બ્લોગે રચના ફરે તો યે મન અભિમાન ન આણે રે

વણલીંપણ ‘ને નકલ રહિત જે, લિંક બ્લોગે સંવારી રે
નાદ, દ્રશ્ય પ્રદર્શિત રાખે, નિયમિત જેની સવારી રે

મનનાં મોતી પરોવવાં, જેને સંપની સંધિ કરવી રે.
હ્રસ્વ દીર્ઘનું રટણ છોડી, માત શારદ જેને ભજવી રે

સમબ્લોગી ને હે અનુરાગી! ભોળકણાં જેને ભાવે રે
વાંચ્યા પછી જો હાસ્ય ન વેરે, સકલ લોક તેને નીંદે રે

સમતા રાખી મમતાથી જે, ગોરસ કાઢે વેબ વલોવી રે
ભણે ભજમન એવા બ્લોગરથીની મારે વ્હાલની જપ્પી લેવી રે

* * * * *
છપ્પો

કવિતા કરતાં કાળાં ગયાં, વિવેચકના વહાલા થયા
મતિમંદ છું કે મૂઢ-મતિ, માત્રાની કાંઇ સમજ નથી
ગઝલ લખી લખી ખુટ્યાં પાન, તોય ના આવ્યું છંદ જ્ઞાન

નોંધ: ઉપરની રચનાઓ આપને પસંદ ન આવે તો પણ આપનો પ્રતિભાવ આપશો તો મને ગમશે.
ભોળકણાં = ભોળાભાવે રચેલાં જોડકણાં
શ્રેય = અત્યંત વખાણવા લાયક, ઉત્તમ.
વણલીંપણ = WITHOUT [COPY &] PASTE
સમબ્લોગી = સાથી બ્લોગર

લેબલ્સ: કવિતા, છપ્પા, ભોળકણાં, વ્યંગ
પ્રતિક્રિયાઓ:

नकलमै अक्ल होना ना जरुर आदमी – राजेन्द्र त्रिवेदी

2010-03-12T00:28:04Z

नकलमै अक्ल होना ना जरुर आदमी,

अक्लसे नकल कर सकता है आदमी.

मरा मरा लिखते राम लिख सकता आदमी,

राम राम रटते बन सके रागी बैरागी.

जिवन धन पाकर क्यु नकल मै खोजाते,

नकल के प्रभाव मै क्यु उम्रको गवाते.

खुदको न जान सकत खुदा खुदा चीखे,

नकल के ही फन्दे मै फसे फसे रुठे.

सब ब्लोग लोग चीख चीख कर बिगाडे,

सब सुजन बनने का राह सब दिखादे.

खुद को कभी पुछो या नकल से ही सीखो,

जो आज हम ये बोले वो नकल से ही बोले.

राजेन्द्र त्रिवेदी

नकलमै अक्ल होना ना जरुर आदमी – राजेन्द्र त्रिवेदी

2010-03-12T00:25:05Z

नकलमै अक्ल होना ना जरुर आदमी,

अक्लसे नकल कर सकता है आदमी.

मरा मरा लिखते राम लिख सकता आदमी,

राम राम रटते बन सके रागी बैरागी.

जिवन धन पाकर क्यु नकल मै खोजाते,

नकल के प्रभाव मै क्यु उम्रको गवाते.

खुदको न जान सकत खुदा खुदा चीखे,

नकल के ही फन्दे मै फसे फसे रुठे.

सब ब्लोग लोग चीख चीख कर बिगाडे,

सब सुजन बनने का राह सब दिखादे.

खुद को कभी पुछो या नकल से ही सीखो,

जो आज हम ये बोले वो नकल से ही बोले.

राजेन्द्र त्रिवेदी

આપણા મલકના માયાળુ માનવી…..

2010-03-11T23:55:01Z

સ્વર - પ્રફુલ દવે, દિવાળીબેન ભીલ
સંગીત - ?
ગુજરાતી ફીલમ - આપણા મલકના માયાળુ માનવી

Click here to view the embedded video.

(in case you are unable to view this video, double click on the video to go to You Tube)

સ્વર - પ્રફુલ દવે
સંગીત અરેન્જમન્ટ - બ્રિજરાજ જોષી
આલ્બમ - ગીત ગુંજન

This text will be replaced

હે….. હેતાળાં ને મમતાળાં જ્યાં માનવ જોને વસતાં,
હે…..મહેમાનોને માન દઇને હેતથી હૈયું ધરતાં;
પંડ તણાં પાથરણાં થઇ જ્યાં હરખાતાં નર-નારી,
હે…….જગમાં જ્યાં મહેમાનગતિની વાત જ સૌથી ન્યારી.

આપણા મલકના માયાળુ માનવી,
માયા રે મેલીને વહ્યાં આવો મારા મેરબાન,
રિયોને આપણા મલકમાં….કે હાલો….

સાંજ પડેને ગામને પાદર, ગાયો પાછી વળતી;
દુર ભલેને વસતા તોયે, યાદ આવે આ ધરતી;
ગામને કૂવે પાણી સીંચન્તી, પનિહારી નખરાળી;
સરખી સૈયર વળતી ટોળે, વાત કરે મલકાતી.

આપણા મલકમાં ઓઢણ ઓરડા,
ઉચાળા ભરી ઘોડે ચડજો મારા મેરબાન,
રિયોને આપણા મલકમાં….કે હાલો….

વર્ષા માથે ધરતી રૂડી, ઓઢણી લીલી ઓઢે;
પેટિયું રળવા અમ જેવાના, મલક રૂડો છોડે;
વાર-તહેવારે ગામવચાળે, રાસની રંગત જામે;
બાળપણાની ગોઠડી મીઠી, યાદ આવે હૈયાને.

આપણા મલકમાં નવણ કોડિયું,
નાવણિયાં કરી ઘોડે ચડજો મારાં મેરબાન;
રિયોને આપણા મલકમાં….કે હાલો….

રોજ પરભાતે દરના ટાણે, ઘરમાં ગીત ગવાતા;
રાત પડેને માવલડીના, હાલરડાં સંભળાતા;
છાશને રોટલો પ્રેમથી દેતી, રોજ શિરામણ ટાણે;
અમૃત જેવાં લાગે એ તો, માવલડીના હાથે.

આપણા મલકમાં ભોજન લાપસી,
કે ભોજનિયાં કરી ઘોડે ચડજો મારા મેરબાન;
રિયોને આપણા મલકમાં….કે હાલો….

પંખીડાં રે સૌ સાથે રે બેસી, ગીતડાં રૂડાં ગાતાં;
ગીતડાં સુણી માનવીયુંના, હૈયાં રે હરખાતાં;
ભરવસંતે ટહુકે ઓલી, કાળવી કોયલ રાણી;
ઘડિક માથે મોરલો બેસી, બોલતો મીઠીવાણી.

આપણા મલકમાં ઓઢણ ઢોલિયા,
ઓઢણિયાં કરી ઘોડે ચડજો મારા મેરબાન;
રિયોને આપણા મલકમાં….કે હાલો….

(શબ્દો મટે આભાર - પ્રીત નાં ગીત)

(પળ વચ્ચે જીવ્યો) – મનોજ ખંડેરિયા

2010-03-11T21:00:32Z

ખેંચતી ઘૂમરાતી પળ વચ્ચે જીવ્યો હું જ પોતાનાં વમળ વચ્ચે જીવ્યો જે મને ડસતી રહી સર્પો બની એવી કૈં પહેરણની સળ વચ્ચે જીવ્યો લોહનાં પૂતળાં ઘણાં ભાંગી ગયાં હું સમયના બાહુબળ વચ્ચે જીવ્યો એક આંસુનું અજબ ઊંડાણ આ હું અતળ ઈચ્છાના જળ વચ્ચે જીવ્યો છંદ શબ્દો લય અવાજો ને ધ્વનિ તેં દીધાં રૂપાળાં છળ વચ્ચે જીવ્યો - મનોજ ખંડેરિયા પોતાના જ બનાવેલા વમળોની મધ્યે ખેંચતી ઘૂમરાતી [...]

દરવાજે ઉભો છું – મનોજ ખંડેરિયા

2010-03-11T10:00:21Z

સ્વરાંકન: દક્ષેશ ધ્રુવ
સ્વર: અમર ભટ્ટ

પીડાના ટાંકણાંની ભાત લઈ દરવાજે ઉભો છું,
કળામય આગવો આઘાત લઈ દરવાજે ઉભો છું.

નથી આવ્યો હું ખાલી હાથ તારા દ્વાર પર આજે,
કવિતાથી સભર દિન-રાત લઈ દરવાજે ઉભો છું.

તમે જેના અભાવે વાસી દીધાં દ્વાર વરસોથી,
હું એ વિશ્વાસની મિરાત લઈ દરવાજે ઉભો છું.

ઉભો દ્વારે શીશુભોળો દયામય મંદિર ખોલો,
બચેલાં શ્વાસની સોગાત લઈ દરવાજે ઉભો છું.

જ્યારે અમે નાના હતાં – ૯

2010-03-11T05:41:47Z

* હવે, હાજર છે – ભાગ ૯.

કોલેજનું પ્રથમ વર્ષ. ખબર નહી પણ કેમ અમે બાયોલોજી નામનો વિષય પસંદ કર્યો (પાછળથી બહુ મોડા ખબર પડી કે બાયોલોજી વિષયમાં સારી છોકરીઓ હતી). મોટાભાગે હું, ભાવેશ અને ઈમરાન જોડે જતાં. ઈમરાન એ પાર્ટ ટાઈમમાં સવારે ન્યૂઝ-પેપર વેચવા જતો અને સમય મળે ત્યારે તેનાં પપ્પાની રીક્ષા પણ ચલાવતો. આ જોઈને અમને પણ ન્યૂઝ-પેપર વેચવા જવાની ઈચ્છા થઈ, પણ જ્યારે તેણે કહ્યું કે સવારે ૪ વાગ્યે ઉઠવું પડે – આ વાતથી અમારી બધી ઈચ્છાઓ મરી પરવારી.

એ વખતે નવું-નવું NIIT શરુ થયેલું અને હું ત્યાં ટેસ્ટ આપવા ગયો. ડિસ્કાઉન્ટનો લાભ લઈ પહેલી બેચમાં હું જોડાયો – અને પછી જે પસ્તાયો તેની વાત ના પૂછો. NIIT સેન્ટરમાં મજા ખાલી કોમ્પ્યુટરનાં શિક્ષકો સારા હતાં એ વાતે આવતી. બાકી, નિયમો, સિલેબસ – બોરીંગ લાગતું. છતાં, કોમ્પ્યુટર પ્રત્યે જોડાણ ચાલુ રહ્યું એ ફાયદો થયો. (અપડેટ: તે વખતે પાલનપુરમાં ખાલી એકાદ જગ્યાએ ઈન્ટરનેટ હતું. અમને હવે, ઈન્ટરનેટ નામનો વિષય આવતો. તો ભણાવવો કઈ રીતે? સરસ આઈડ્યા. અમુલ, બોઈંગ અને બીજી સાઈટ્સને આખી ડાઉનલોડ કરી ઓફલાઈન બતાવવામાં આવતી હતી. જે હોય તે, અમને મજા આવતી..)

અને, કોલેજનાં પ્રિન્સીપાલ ડો. કાદરી – નિવૃત્ત થવાનાં છેલ્લે વર્ષે તેમને પ્રિન્સીપાલ બનાવવામાં આવ્યા હતા. એટલે, ચાલુ ક્લાસે છોકરાઓ બહાર નીકળે તો પણ કંઈ ન બોલે. કોઈકે અમને ભરમાવ્યા હતા કે કોલેજમાં તો લેકચર્સ ન ગમે તો બન્ક મારી શકાય, શરુઆતમાં બહુ બન્ક માર્યા અને પ્રથમ પરીક્ષામાં બન્કની અસર દેખાઈ.

હવે, નવાં મિત્રો પણ બન્યા – નસીમ, શબાના, ઉમેશ અને વર્ષા, નમિતા. બહુ મસ્તી કરી. મજા કરી અને લગભગ આખું વર્ષ ક્યાં પસાર થઈ ગયું તે ખબર ન પડી. કોલેજમાં વિચિત્ર પ્રકારનું વેકેશન – મિડ ટર્મ વેકેશન પડતું હતું. ત્રણ વર્ષ દરમિયાન મને આ વેકેશનનો કોઈ હેતુ ન સમજાયો. અને, જીવનમાં પહેલી વાર વેકેશન બોરીંગ લાગતું હતું. પહેલી વાર એમ થતું કે વેકેશન ન પડે તો સારું. કોલેજનો સમય હતો ૧૧ થી ૫. અને જો પ્રેક્ટિકલ ન હોય તો ૨ વાગે તો ઘરે! આ દરમિયાન મારી બપોરની શિતનિદ્રાની ટેવ પડવાની શરુઆત થઈ.

Comment on વિચાર આવે by Tushar

2010-03-11T05:11:01Z

Mara Mitro,

Hu Tushar & Sima Patel Mane thayu ke youtube per aat aat la gujarati vidoe chhe pan tenu sankalan nathi to me banavi http://www.gujaratitube.info jema darek vido mate ek alag catagaory banavel chhe . Mane aasa chhe ke maro aa gujarati mate no pratyash jaroor safal thase.

Hu tamara suchanono ni rah jov chhu. to tame name tamara suchano contact@gujaratitube.info per mokli sako chho.

Tamaro Mitr

Tushar & Sima Patel

વિચાર વિસ્તાર

2010-03-11T04:44:54Z

નીતરતી ચાંદનીમાં વદ વિચારે છે - મનુષ્યો, હદ વિષે અનહદ વિચારે છે ડો. મહેશ રાવલ. મનુષ્યોનાં મન ની અદભુત વાત ડો મહેશભાઇ લાવ્યા છે. અને તે નકારાત્મક વલણ ધરાવતા મહદ અંશના મનુષ્યોની વાત કે તેઓ સુખમાં દુઃખની અને દુઃખમાં વધુ દુઃખની જ વાતો વિચારતા હોય છે. જેમ કે પુર્ણિમાની ચાંદની જોઇને વદનો વિચાર કરે છે. જ્યારે હકારાત્મક [...]

સાધના કરવી પડે – કિરણકુમાર ચૌહાણ

2010-03-11T03:00:50Z

ના મળે અધિકાર ત્યારે ગર્જના કરવી પડે, નહિ તો આખી જિંદગી બસ યાચના કરવી પડે. એટલા સહેલાઇથી બદનામ પણ ના થઇ શકો, એના માટે પણ જગતમાં નામના કરવી પડે. આપવા માગે જ છે તો આટલું દઇ દે મને, યાદ એવી આપ જેને યાદ ના કરવી પડે ! આપણે એવી રમત રમવી નથી જેમાં સતત, અન્ય હારી જાય એવી કામના કરવી પડે. આમ તો [...]

Comment on વિચાર આવે by devikadhruva

2010-03-11T02:19:06Z

Very high thoughts..

Naivam kinchit karomiti” “I am doing nothing, not in the least bit”-Swami Ramsukhdasji

2010-03-11T01:47:55Z

In Bhagwaat – Bhagwaan (God) said to Rukmaniji. “Nishkanchana vayam shaashvat nishkanchanaa janah priya.” God is without anything at all. We too are without anything. Bhagwaan (God) says that He who is without anything is loving to Bhagwaan. “Vasudeva Sarvam” – Everything is God. Yet, God has nothing with Him. When everything is God, then He Himself has nothing. Bhagwaan has said “Matah paratan naayatkinchitdasti dhananjaya.” (Gita 7:7). “Nothing else exists except Me.” He has nothing with Him. We have nothing with us either. A devotee (bhakt) does not consider anyone as His own. Bhakta (Devotee) considers only God as His own, nothing else. We are all “empty handed” (nishkanch). Besides Bhagwaan nothing is ours.

“Naivam kinchit karomiti” “I am doing nothing, not in the least bit” (Gita 5:8). Paramatma (God) is Consciousness, Existence of all beings. Existence is all that we have. Nothing else remains with us. Bhagwaan has nothing, and we too have nothing, as nothing remains with us. If even the body does not remain, then what else can we consider ours? Neither the mind, nor intellect, nor life-breath is ours. Our true self is all that we have, and that is Existence, Consciousness. The unreal is not ours, never was and never can be. We are also without anything and God is also without anything.

As long as something is ours, we cannot be freed. When we accept that nothing is ours, then it will make us free of all worries. (nischint). The worries come when we think something is ours. Considering these things as ours is the main bondage. Therefore knowing that we have nothing at all, become free of all worries (nischint). When nothing is ours, then we can be very firm and sure about our aim. If something remains i.e. if you feel something is yours, then you cannot attain salvation, liberation, devotion etc. The world itself is perishable as nothing will remain. We have only accepted these things to be ours. That which we have accepted as ours, is itself bondage (bandhan). If we do not accept anything in the world as ours, then we become peaceful (nischint). I am His and He is mine. What an amazing point this is.

From summary of discourse in Hindi by Swami Ramsukhdasji on June 14, 2004 at 5:00 am.

By the divine grace of God, Swamiji’s messages in Hindi are available at blogspot:

http://satcharcha.blogspot.com/

Those who are not yet aware, Swamiji’s facebook has short / concise insights in both Hindi and English – Please visit facebook pages as well.

http://www.facebook.com/pages/Swami-Ramsukhdasji/131344318720

To gain clarification of doubt/issues send email to: gita-talk@yahoogroups.com
For ENGLISH WEBSITE please visit: http://www.swamiramsukhdasji.net
To listen to discourses in Hindi: http://www.swamiramsukhdasji.org/swamijicontent/
To read online spiritual books: http://www.swamiramsukhdasji.org/swamijibooks/

Comment on ટપકી-ટપકીને છાજે! by ધવલ

2010-03-11T01:30:24Z

બહુ સરસ રચના… જોવાની રહી જ ગયેલી !

આજની ખાટી મીઠી..

2010-03-11T01:09:01Z

તમે હોર્નના અવાજ પરથી મોટરની કીંમત ન આંખી શકો….બસ..તે પ્રમણે જ માણસનું…

Filed under: આજની ખાટી મીઠી

દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક

2010-03-10T23:55:35Z

માર્ચની પાંચમીએ પન્નાઆંટીની વેબસાઈટ ‘વિદેશિની’ની પ્રથમ વર્ષગાંઠ હતી… એમને ખૂબ ખૂબ હાર્દિક અભિનંદન અને શુભેચ્છાઓ. આ પ્રસંગે માણો એમનું એક નવુંનક્કોર ગીત, બગીચો… એમની વેબસાઈટ પન્નાનાયક.કૉમ પર.

(દીવાનખાનામાં….Photo : Artnlight)

દીવાનખાનાને
વ્યવસ્થિત કરું છું
ઘડી અહીં, ઘડી તહીં
વિવિધ ફેરફારથી-
વસ્તુનું મન પૂછી પૂછી
ગોઠવણી કરું છું.
સોફા અને લૅમ્પને નવું સ્થાન આપ્યું
બારીના પડદા બદલી કાઢ્યા
જૂના ગાલીચાની જગ્યાએ
Wall to wall કારપેટ નખાવી દીધી.
સુશોભને પ્રસન્ન થાય છે દીવાનખાનું
સઘળું બરાબર થાય છે ત્યારે જ
છટકે છે મારું મન-
આ બધામાં મને ક્યાં ગોઠવું ?
કેન્દ્ર શોધું છું.
જ્યાં હું સરખું બેસી શકું…
-પણ બારી કનેથી રસ્તો નિહાળતી
હું ઊભી જ રહું છું.

- પન્ના નાયક

(આભાર - લયસ્તરો.કોમ)

આસ્વાદ (By વિવેક ટેલર):

પન્ના નાયકના અછાંદસ ગુજરાતી સાહિત્યમાં એક આગવી જ ભાત નિપજાવે છે. સરળ અને સહજ ભાષામાં લખાયેલી આ કવિતાઓમાં ક્યાંય ભારીખમ્મ કવિત્વનો બોજ વર્તાતો નથી. અભૂતપૂર્વ શબ્દાલેખનનો બોજ એ કદી વાચકોના મન પર થોપતા નથી. આપણી રોજિંદી જિંદગીના જ એકાદ-બે સાવ સામાન્ય ભાસતા ટુકડાઓને એ અનાયાસ એ રીતે કાવ્યમાં ગોઠવી દે છે કે દરેકને એ પોતાની જ વાત કરતા હોય એમ લાગે છે. પન્ના નાયકના કાવ્ય કદી પન્ના નાયકના લાગતા નથી, આ કાવ્યો દરેક ભાવકને સો ટકા પોતાના અને માત્ર પોતાના જ લાગે છે.

અહીં દીવાનખાનાને વ્યવસ્થિત કરવા જેવડી નાની અમથી ઘટનામાંથી કવિ આપણા આધુનિક જીવન પર કારમો કટાક્ષ કરવામાં સફળ થાય છે. કવિતાની ખરી શરૂઆત થાય છે વસ્તુનું મન પૂછી પૂછીને કરવામાં આવતી ગોઠવણીથી. વસ્તુને ગોઠવવી અને વસ્તુને એમનું મન પૂછી પૂછીને ગોઠવવી એ બેમાં જે બારીક ફરક છે એ આ કવિતાની પંચ-લાઈન છે. કવિ જ્યારે ‘વૉલ ટુ વૉલ’ શબ્દ પ્રયોગ અંગ્રેજી લિપિમાં કરે છે ત્યારે કદાચ વાચકને આ લિપિપલટા વડે એ અહેસાસ કરાવવામાં સફળ થાય છે કે આ છેડાથી પેલા છેડા સુધી બધું જ હવે બદલાઈ ગયું છે. સમગ્ર વાતાવરણ હવે નવું અને વધુ સુંદર બની ગયું છે પણ ત્યારે જ એમનું મન છટકે છે. આખું દીવાનખાનું પ્રસન્ન થાય છે એ જ ઘડીએ કવિ વિષાદયોગનો તીવ્ર આંચકો અનુભવે છે અને ‘છટકે છે’ જેવો હટકે શબ્દપ્રયોગ કરી કવિ એમની વેદનાનો કાકુ યોગ્ય રીતે સિદ્ધ કરે છે. આ નવી ગોઠવણમાં પોતાને ક્યાં ગોઠવવું કે પોતાનું કેન્દ્ર કે પોતાનું ખરું સ્થાન કયું એ નક્કી કરવામાં કવિ નિષ્ફળ નીવડે છે અને બારી પાસે રસ્તો નિહાળતા ઊભા જ રહે છે. બારી એ પ્રતીક છે નવા વિકલ્પની, નવી આશાની અને રસ્તો પ્રતીક લાગે છે નવી શોધનો. કદાચ હજી સાવ જ નિરાશ થવા જેવું ન પણ હોય…

સુખસમૃદ્ધિસભર અત્યાધુનિક જીવનવ્યવસ્થાની વચ્ચે પણ આજનો મનુષ્ય પોતાની જાતને સુસંગતતાથી સુમેળપૂર્વક ગોઠવી શક્તો નથી એ જ આજના સમાજની સૌથી મોટી વિડંબના નથી?

ગુજરાતી શબ્દ સ્પર્ધા (Spell Bee) યોજવી એ કંઇ રોકેટ સાયન્સ નથી

2010-03-10T23:30:19Z

હ્યુસ્ટન નાં સાહિત્ય પ્રેમી વિશાલ મોણપરા ને કોમ્પ્યુટર જગતમાં કોણ નહી ઓળખતુ હોય? તેમણે આપેલા પ્રમુખ પેડથી લાખો લોકો ગુજરાતીમાં ઇ મેલ મોકલતા થયા.બ્લોગ ઉપર લખતા થયા અને હવે મૂળ પ્રશ્ન ભાષાને જાળવવી અને આગલી પેઢીને તેના વિશે જાણ કરવી તે ક્ષેત્રે તેમણે મહ્દ ભારતિય ભાષાઓનું શબ્દ સ્પર્ધાનું માળખુ તૈયાર કરીને તેમની વેબ સાઈટ http://www.vishalon.net/IndicResources/SpellingBee.aspx ઉપર મુકી શાળા [...]

ગુજરાતી શબ્દ સ્પર્ધા (Spell Bee) યોજવી એ કંઇ રોકેટ સાયન્સ નથી.

2010-03-10T17:12:48Z

Comment on વિચાર આવે by Rakesh Patel

2010-03-10T16:31:47Z

આભાર!
તમારા વિષે વધુ જાણી શકું?
તમારા બ્લોગ સાથે nvndsr.blogspot.com
જોડાઈ શકે?

તારી જીવનગાડી ચાલી રે…

2010-03-10T11:40:39Z

તારી જીવનગાડી ચાલી રે
પ્રાણી કિયે રે મુકામે..

સાવ રે અણજાણ્યા પંથે, છૂટી જાય સાથી સંગી
મળે નહીં કોઈ સથવારો.
કરેલા કરમ કેરી બાંધી રે ગઠરિયા
ને એકલો તું ચાલ્યો પરબારો
તે તો લીધી વાટ્યું આડી રે, પ્રાણી ભૂલ્યો ઠામઠામે
તારી જીવનગાડી ચાલી રે..

મોતની લગાવી બાજી, જીવનો જુગાર ખેલ્યો,
આત્મા રમાડ્યો કોડી ભાવે,
ગણેલી રકમ લઈને આવ્યો રે બજારમાં,
ને જિંદગી ગુમાવી એક દાવે,
એતો ગોરખધંધો ખાલી રે, પ્રાણી મળી ખોટ સામે,
તારી જીવનગાડી ચાલી રે.

વાદળા છવાયા માથે ઝબુકતી વીજળી ને
ચારેકોર ઘેર્યા મેઘ બારે,
ભરીને કરાર આંધી અંતર ધર્યું જ્યાં
ને અચાનક લાગ્યો ભાવ ભારે.
તાકાતનો પાણો ભરી રે પ્રાણી તારે રામ નામે,
તારી જીવનગાડી ચાલી રે..

ગ્રેવેતાર અને વર્ડપ્રેસ

2010-03-10T09:22:44Z

* ગ્રેવેતાર અને વર્ડપ્રેસનું જોડાણ ભયંકર રીતે અસલામત છે (ડેબિયનની ભાષામાં કહીએ તો ગ્રેવ બગ છે) તે મને આજે જ ખબર પડી. શું થયું એ તો પબ્લિકમાં મૂકાય તેમ નથી, પણ થોડું ટેકનિકલ જ્ઞાન ધરાવતા લોકોને ખબર પડી જશે. મનીષભાઈ મિસ્ત્રી નો ખૂબ-ખૂબ આભાર!

બજેટ ભાગ – ૨

2010-03-10T04:33:41Z

માર્ચ મહિનાનું બજેટ કઈ રીતે ડહોળાયું?

* ફિલમ:

૧. આમીર.
૨. દો આંખે, બારહ હાથ.

* પુસ્તકો:

૧. Hitchhiker’s Guide to the Galaxy – Douglas Adams
૨. May I Hebb Your Attention Pliss – Arnab Ray, GreatBong
૩. Building Iphone Apps; With Html, CSS And Javascript – Stark
૪. Cyberabad Days – Ian Mcdonald
૫. Beautiful Data – Toby Segaran, Jeff Hammerbacher
૬. મીરા – ચંદ્રકાંત બક્ષી.
૭. ન હન્યતે – મૈત્રેયી દેવી (અનુ: નગીનદાસ પારેખ)

* સોફ્ટવેર:

૧. Mac OS X Snow Leopard (10.6)

* અને, મુવી, ટી-શર્ટ, શર્ટ વગેરે વગેરે ..

જ્યારે વિધાતાએ ઘડી દીકરી… – મકરન્દ દવે

2010-03-10T03:17:04Z

વિધાતાએ દીકરી ઘડીને ત્યારે ખૂબ ખાંતે કસબી હાથેથી એણે કરી કમાલ ! રૂપનો અંબાર કરું, મીઠપ અપાર ભરું ખજીનો ખૂટાડી કરું ખલકને ન્યાલ. દેવીયું કનેથી માંગી લીધો મલકાટ અને મધરાતે માપી સીમાડા સુદૂર, ચપટીક રજ લીધી નખેતર તણી અને દીકરીના આંખે ભર્યાં દમકતાં નૂર. સાકરનો લઈને સવાદ એણે દીકરીમાં તજ ને લવિંગ વળી ભેળવ્યાં જરીક, સૂરજનાં ધોળાં ફૂલ હાસ ને હુલાસ [...]

આજનું કાર્ટૂન – ટકલૂજી

2010-03-10T02:09:55Z

હોકીમાં રન!

સાભાર : ઐલેશ શુકલ – ‘ટકલુજી’

જરાય દોસ્તો ખબર નથી કે - મનોજ ખંડેરીયા

2010-03-09T23:55:02Z

આજે સાંભળીએ મનોજ ખંડેરીયાની એક ખૂબ જ સુંદર ગઝલ, એટલા જ મઝાના સ્વર-સ્વરાંનક સાથે..

અને હા, અમદાવાદીઓને મનોજ ખંડેરીયાની ગઝલો - અમરભાઇના સ્વરમાં રૂબરૂ સાંભળવાનો એક વધુ લ્હાવો મળશે - માર્ચ ૧૩, ૨૦૧૦ ના દિવસે. વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરોઃ

કાવ્ય સંગીત શ્રેણી - મનોજ ખંડેરિયા (૧૩ માર્ચ, ૨૦૧૦ - અમદાવાદ)

(Photo : મનોજ ખંડેરિયા)

સ્વર સંગીત - અમર ભટ્ટ
આલ્બમ - શબ્દનો સ્વરાભિષેક

This text will be replaced

Live recording of અમર ભટ્ટ @ GS Samanvay 2007

This text will be replaced

જરાય દોસ્તો ખબર નથી કે, અમોને શાની સજા મળી છે,
કશુંય તહોમત નથીજ માથે, વગર ગુનાની સજા મળી છે…..

વિનમ્ર થઈ ને કદાપિય્રે કે કરી ના ફરીયાદો જીંદગીમાં,
રહી રહી ને ખબર પડી કે, ન બોલવાની સજા મળી છે…..

ઘણીય વેળા ઉભા રહ્યા તો, અશક્ત માની હટાવી દીધા,
ઘણીય વેળા સમયથી આગળ વધુ થવાની સજા મળી છે…..

અમારા ઘરમાં અમારા અવસર ઉપર નીમંત્ર્યા બધાને કિંતૂ,
હવે અમારી સભાથી અમને વહી જવાની સજા મળી છે…..

– મનોજ ખંડેરીયા

Must Read…..Really Good One….E mail from M.P.

2010-03-09T23:17:16Z

Must Read…..

Really Good One….

A while ago, my Dad met a stranger who was new to our small town. From the beginning, Dad was fascinated with this enchanting newcomer and soon invited him to live with our family. The stranger was quickly accepted and was around from then on.
As I grew up, I never questioned his place in my family. In my young mind, he had a special niche. My parents were complementary instructors: Mom taught me good from evil, and Dad taught me to obey. But the stranger…he was our storyteller. He would keep us spellbound for hours on end with adventures, mysteries and comedies.
If I wanted to know anything about politics, history or science, he always knew the answers about the past, understood the present and even seemed able to predict the future! He took my family to the first major league ball game. He made me laugh, and he made me cry. The stranger never stopped talking, but Dad didn’t seem to mind.
Sometimes, Mom would get up quietly while the rest of us were shushing each other to listen to what he had to say, and she would go to the kitchen for peace and quiet. (I wonder now if she ever prayed for the stranger to leave.)
Dad ruled our household with certain moral convictions, but the stranger never felt obligated to honor them. Profanity, for example, was not allowed in our home… Not from us, our friends or any visitors. Our longtime visitor, however, got away with four-letter words that burned my ears and made my dad squirm and my mother blush. My Dad didn’t permit the liberal use of alcohol. But the stranger encouraged us to try it on a regular basis. He made cigarettes look cool, cigars manly and pipes distinguished.
He talked freely (much too freely!) about sex. His comments were sometimes blatant, sometimes suggestive, and generally embarrassing.
I now know that my early concepts about relationships were influenced strongly by the stranger. Time after time, he opposed the values of my parents, yet he was seldom rebuked… And NEVER asked to leave.
More than fifty years have passed since the stranger moved in with our family. He has blended right in and is not nearly as fascinating as he was at first. Still, if you could walk into my parents’ den today, you would still find him sitting over in his corner, waiting for someone to listen to him talk and watch him draw his pictures.
His name?…. .. .
We just call him ‘TV.’
(Note: This should be required reading for every household!)
He has a wife now….We call her ‘Computer.’
Their first child is “Cell Phone”.
Second child “I Pod”.

*Author Not Known…Circulating E mail.

Comment on વિચાર આવે by Faruque Ghanchi

2010-03-09T21:30:50Z

એક યુવાન રચનામાં વરસોની ફિલસૂફી સાહજીકતાથી ગોઠવાઈ છે, ઓપીનીયનમાં એ પ્રસિદ્ધ થઇ છે એ જ એની ગરિમાની પ્રતીતિ છે. ‘તેજી કો ઈશારા…’

કિચન ટીપ્સ

2010-03-09T09:51:23Z

આજે ફાગણ વદ નોમ

આજનો સુવિચાર:- જે કર્મમાંથી વધુ ને વધુ લોકોને આનંદ મળે છે તે કર્મ જ શ્રેષ્ઠ છે.
– ફ્રાંસિસ હચિસન

કિચન ટીપ્સ

* બટાટાની સૂકી ભાજી અથવા રસાવાળા શાકમાં એલચો નાખવાથી વધુ સ્વાદિષ્ટ બનશે.

* એક બાટલીમાં પાણી ભરી તેમાં આદુ મૂકી તેને ફ્રીજમાં મૂકવાથી તે લાંબો સમય સુધી સારું રહેશે.

• કૉફીમાં આદુ એલચી નાખવાથી કૉફી વધુ સ્વાદિષ્ટ લાગશે. [જોકે મને આવી કૉફી નથી ભાવતી]

• ભજિયાને વધુ ક્રીસ્પી બનાવવા તેનાં ખીરામાં એક ચમચો ચોખાનો લોટ અને એક ચમચો ગરમ તેલ નાખો.

• ટામેટા જેવા ખાટા શાકનો સૂપ બનાવતી વખતે તેમાં દૂધ કે મલાઈ નાખવી નહી.

• દૂધને ગરમ કરતી વખતે તપેલીમાં પહેલાં થોડું પાણી નાખી રીંઝ કરો ત્યાર બાદ તે તપેલીમાં દૂધ મૂકી ગરમ કરો અને તેમાં સ્ટીલનો ચમચો રાખી હલાવવાથી દૂધ તપેલીમાં ચોંટશે નહીં.

• વધેલા રોટલીના લોટને ફ્રીજમાં મૂકતાં પહેલાં તેની ઉપર ઘી કે તેલનો હાથ ફેરવવાથી લોટ સૂકાઈને કઠણ નહી બની જાય કે કાળો નહી પડે.

• સલાડ કે સૂપને ચીઝ પટ્ટીથી સજાવવા માટે તેને પોટેટો પીલરથી છોલો.

• સૂપ કે સૉસ વધુ ઘટ્ટ બની જાય તો તેમાં આઈસ ક્યુબ મૂકી દો.

• સૂપ સર્વ કરતાં પહેલાં તેની ઉપર ચીઝ અને સમારેલી કોથમીર ભભરાવવાથી વધારે સ્વાદિષ્ટ લાગશે.

• ખમણ બનાવતી વખતે તેમાં સાઈટ્રિક એસિડ [લીંબુનાં ફૂલ] અને ખાવાનાં સોડા પાણીમાં ભેળવીને નાખવાથી ખમણ વધુ પોચા બનશે.

• મેંદાની કચોરી, સમોસા કે ફરસી પૂરી બનાવવા દહીં અને ગરમ ઘીથી લોટ બાંધો.

• શાકમાં મરચું વધારે પડી ગયું હોય તો તેમાં થોડો ટામેટાંનો સૉસ કે દહીં ભેળવવાથી તીખાશ ઓછી થઈ જશે.

– સંકલિત

ૐ નમઃ શિવાય

ઉછેર્યાં છે – પ્રફુલ્લા વોરા

2010-03-09T04:15:47Z

સદા આ જિંદગી માટે અમે મૃગજળ ઊછેર્યાં છે અને આ આંખના આકાશમાં વાદળ ઉછેર્યાં છે તમોને તો મુબારક હો વસંતી વાયરા મીઠા અમે તો પ્રેમથી આ આંગણે બાવળ ઉછેર્યાં છે - પ્રફુલ્લા વોરા

મહિલા દિવસ – શું થયું?

2010-03-09T03:03:33Z

* ક્યાંક ફેસબુક પર વાંચેલું કે પોતાની પત્નિને જ મુખ્યમંત્રી બનાવનાર અને પુત્રવધુ માટે જયા-અમરસિંહની કેરિયર ખતમ કરનાર સપાનાં મુલાયમ સિંહ મહિલા બિલનો વિરોધ કરે છે (અને અત્યારે વાંચુ છું કે મહિલા બિલનાં સંસદમાં લીરાં ઉડ્યા – દ્રોપદીનું વસ્ત્રાવરણ થયું એવી જ ઘટનાનું પુનરાવર્તન). પાયામાં જ કંઈ મુશ્કેલી છે. ગિરનાર ચાની સરસ એડ ગઈકાલનાં અમદાવાદ મિરરમાં આવી હતી તે જુઓ:

(સોર્સ: અમદાવાદ મિરર)

સીંગાપોરની લીલોતરી

2010-03-09T02:40:55Z

સીંગાપોરની આ

છમછમતી લીલોતરી;

નગર-પ્રવેશ પૂર્વે જ

આવકારતી આગોતરી……

આભલેથી વર-સાદના

સમૃધ્ધ પ્રેમવારિથી,

છલકતી પ્રેયસી-શી,

ભાવી ગઇ મનને,

સીંગાપોરની આ ધરિત્રી….

જ્યાં હરિણી-શી ઉછળતી,

થનગનતી ઉછરતી,

જીગરના ટૂકડા સમી,

રક્તના વ્હેણ સમી,

દ્વય સુપૌત્રી,

સીંગાપોરની જાણે,

છમછમતી લીલોતરી….

શ્વાસમાં સોડમભરી,

મહેંકતી લીલોતરી…….

આજની ખાટી મીઠી..

2010-03-09T01:30:07Z

જેની નીચે તમારા નામની સહી કરવા તૈયાર ન હો એવું કશું બોલશો નહીં..

Filed under: આજની ખાટી મીઠી

છેલ્લો કટોરો ઝેરનો - ઝવેરચંદ મેઘાણી

2010-03-09T00:45:46Z

આજે રાષ્ટ્રીય કવિનું બિરુદ પામેલા કવિ શ્રી ઝવેરચંદ મેઘાણીની પુષ્યતિથિ. એમને હ્રદયપૂર્વક શ્રધ્ધાંજલી સાથે સાંભળીએ એમની આ અમર રચના.. ગાંઘીજી જ્યારે લંડન જવાના હતા Round Table Conference માટે, ત્યારે ઝવેરચંદ મેઘાણીએ આ અમર કૃતિ લખેલી.

કવિ વિષે વધુ માહિતી, અને એમની કેટલીટ કૃતિઓ એમના પોતાના હસ્તાક્ષરમાં વાંચવા માટે એમની વેબસાઇટની મુલાકાત અચૂક લેશો.
http://www.jhaverchandmeghani.com/

સ્વર - ?
સંગીત - ?

This text will be replaced

છેલ્લો કટોરો ઝેરનો આ પી જજો, બાપુ !
સાગર પીનારા ! અંજલિ નવ ઢોળજો, બાપુ !

અણખૂટ વિશ્વાસે વહ્યું જીવન તમારું :
ધૂર્તો-દગલબાજો થકી પડિયું પનારું :
શત્રુ તણે ખોળે ઢળી, સુખથી સૂનારું :
આ આખરી ઓશીકડે શિર સોંપવું, બાપુ !
કાપે ભલે ગર્દન ! રિપુ-મન માપવું, બાપુ !

સુર-અસુરના નવયુગી ઉદધિ-વલોણે,
શી છે ગતાગમ રત્નના કામી જનોને ?
તું વિના, શંભુ ! કોણ પીશે ઝેર દોણે !
હૈયા લગી ગળવા ગરલ ઝટ જાઓ રે, બાપુ !
ઓ સૌમ્ય-રૌદ્ર ! કરાલ-કોમલ ! જાઓ રે, બાપુ !

કહેશે જગત : જોગી પણા શું જોગ ખૂટ્યા ?
દરિયા ગયા શોષાઈ ? શું ઘન-નીર ખૂટ્યાં ?
શું આભ સૂરજ-ચંદ્રમાનાં તેલ ખૂટ્યાં ?
દેખી અમારાં દુઃખ નવ અટકી જ્જો, બાપુ !
સહિયું ઘણું, સહીશું વધુ : નવ થડકજો, બાપુ !

ચાબુક, જપ્તી, દંડ, ડંડા મારના,
જીવતાં કબ્રસ્તાન કારાગારનાં,
થોડાઘણા છંટકાવ ગોળીબારના –
એ તો બધાંય જરી ગયાં, કોઠે પડ્યાં, બાપુ !
ફૂલ સમાં અમ હૈડાં તમે લોઢે ઘડ્યાં, બાપુ !

શું થયું – ત્યાંથી ઢીંગલું લાવો-ન લાવો !
બોસા દઈશું – ભલે ખાલી હાથ આવો !
રોપશું તારે કંઠ રસબસતી ભુજાઓ !
દુનિયા તણે મોંયે જરી જઈ આવજો, બાપુ !
હમદર્દીના સંદેશડા દઈ આવજો બાપુ !

જગ મારશે મે’ણાં : ન આવ્યો આત્મજ્ઞાની !
ના’વ્યો ગુમાની – પોલ પોતાની પિછાની !
જગપ્રેમી જોયો ! દાઝ દુનિયાની ન જાણી !
આજાર માનવ-જાત આકુલ થઈ રહી, બાપુ !
તારી તબીબી કાજ એ તલખી રહી, બાપુ !

જા, બાપ ! માતા આખલાને નાથવાને,
જા વિશ્વહત્યા ઉપરે જળ છાંટવાને,
જા સાત સાગર પાર સેતુ બાંધવાને –
ઘનઘોર વનની વાટને અજવાળતો, બાપુ !
વિકરાળ કેસરિયાળને પંપાળતો, બાપુ !

ચાલ્યો જ્જે ! તુજ ભોમિયો ભગવાન છે, બાપુ !
છેલ્લો કટોરો ઝેરનો પી આવજે, બાપુ !

- ઝવેરચંદ મેઘાણી

આભાર - મીતિક્ષા.કોમ

Comment on વિચાર આવે by વિવેક ટેલર

2010-03-08T13:59:27Z

સુંદર… મજાનો વિચાર છે…

જીવનના સાત પગલાઃઆ ક્ષણથી સારા કાર્યો કરવા મંડી પડો.

2010-03-08T12:29:28Z

Subject: જીવનના સાત પગલા…………….

જીવનના સાત પગલાઃઆ ક્ષણથી સારા કાર્યો કરવા મંડી પડો.—————————–

(૧) જન્મ – એક અણમોલ સોગાદ છે, જે ભગવાનની ભેટ છે.

(૨) બચપણ – મમતાનો દરિયો છે જે પ્રેમથી ભર્યો છે, જે ડુબી શક્યો તે તરી ગયો છે.

(૩) તરુણાવસ્થા – કંઇ વિચારો,કંઇ આશાઓનો પહાડ છે.મેળવવાની અનહદ આશા અને લુટવાની તમન્ના છે.

(૪) યુવાવસ્થા – બંધ આંખોનું એ આંધળુ સાહસ છે.તેમા જોશ છે,ઝનુન છે,ફના થવાની ઉમ્મીદો અને કુરબાન થવાની આશા છે.

(૫) પ્રૌઢાવસ્થા – ખુદને માટે કશુ ન વિચારતા બીજા માટે કરી છુટવાની ખુશી છે.કુટુંબ માટે કંઇ કરી છુટવાની જીજીવિશા છે.

(૬) ઘડપણ – વિતેલા જીવનના સરવાળા બાદબાકી છે, જેવું વાવ્યું તેવું લણવાનો સમય છે.

(૭) મરણ – જીદગીની કિતાબના પાના ખુલ્લા થશે, નાડીએ નાડીએ કર્મ તૂટશે, પાપ-પૂણ્યનો મર્મ ખુલશે, ધર્મ-કર્મનો હિસાબ થશે, સ્વર્ગ-નરકનો માર્ગ થશે, પોતાનાનો પ્યાર છુટશે, સાત પગલા પુરા થશે.

સાત પગલાની પાણી પહેલા પાળ બાંધો
—————————-

(૧) જીદગીને કોઇપણ જાતની શરત વગર પ્રેમ કરો.

(૨) તમે નહી ખર્ચેલા નાણાના તમે ચોકીદાર છો,માલીક નથી.

(૩) દુનિયામા દરેક માણસ એમજ સમજે છે કે તે પોતે જ ચાલાક છે,પરંતુ જ્યારે કુદરતનો તમાચો પડ છે ત્યારે માંની છઠ્ઠીનું ધાવણ યાદ આવી જાય છે,માટે તમારી હોશીયારી તમારી પાસે જ રાખો.

(૪) જો તમને પહેરવા કપડા,રહેવા ઘર અને બે ટાઇમ અન્ન મળતું હોય તો ઉપરવાળાનો આભાર માનજો. તમારાથી બીજા કેટલા સુખી છે તે જોવા કરતા બીજા કેટલા દુઃખી છે તે જોશો તો તમારે માટે સ્વર્ગ અહીંજ છે.

(૫) તમે પૈસાદાર હો કે ગરીબ,બધા અંતે મ્રુત્યુને જ વરે છે. મુખ્યવાતતો એ જ છે કે તમારી ખોટ કેટલાને પડી, તમારી યાદમા કેટલી આંખો ભીની થઇ.

(૬) કર્મનૂં ફળ અવશ્ય મળે છે, ક્યારે મળેએ કહેવાય નહી.કર્મની ગતિ અતિગહન છે.

(૭) એક દિવસ જવાનું તો બધા માટે નક્કી જ છે તો પછી બધુ ભેગુ કરવા પાપના પોટલા કેમ બાંધો છો? જતી વખતે આ પોટલાનો ભાર તમારે જ ઉપાડવાનો છે,કોઇ મદદ નહી કરે.તમારા મનમાં જ્યારે કંઇ કરો છો ત્યારે બે અવાજ આવે છે.એક પાપનો અને બીજા પુન્યનો. પાપ તમને મોટા અવાજે ઉશ્કેરે છે,પરંતુ તમે જો પુન્યના અતિ ધીમા અવાજને અનુસરસો તો

તમારુ કલ્યાણ નિશ્ચીત છે. હજુ મોડુ નથી થયું, આ ક્ષણથી સારા કાર્યો કરવા મંડી પડો.

E mail from Hansa.

True Wisdom – Tulsidas By Swami Ramsukhdasji:From “Salvation of Mankind”

2010-03-08T12:10:55Z

When we acquire wealth, we feel elated from within, similarly when listening to these truths, the joy must come from within and thereafter the desire to live or the fear of death should not remain ! The reason is that what can be a matter of greater joy than that by which our sorrow, grief, lamentation, and burning sensation come to an end? Such gain one cannot get even on acquiring several lakhs (millions) of rupees. Because even on attaining millions and billions of Rupees, and the entire empire of the earth, one day it will get separated from us.

“Arab kharab lou dravya hai, uday asta lau raaj |
Tulsi jo nij maran hai, toh aave kihi kaaj ||

We presume our existence in our physical body, we even presume our body as our ownself which is our mistake. The greatest hurdle to salvation, is to honor the wrong beliefs and to neglect the truth. By presuming the self as the physical body, we start making statements such as “I am a child, I am a youth, I am an old man. In fact we neither become young, nor do we become old, but rather the physical body becomes old etc. We presume that we are sick, when the body falls sick. When we acquire wealth we say we are wealthy. When the wealth goes away, we say we have become poor. It is only due to accepting oneness (ektaa), feeling identity with the physical body and the wealth that one feels he is poor. When anger arises, we say that we are angry ! Now think for a moment – does the anger stay at all times? and for all? That which does not occur everytime and for all, how can it be in me? If a dog enters our house, does he become the master of the house? In the same way, if anger comes does that make me an angry person? Anger comes and goes away, but I exist eternally.

A place changes, time changes, objects, circumstances, incidents, and events change, but I exist at all times.

From “Salvation of Mankind” pg 142-143 in English and “Manav Maatre Kalyaan ke liye” in Hindi pg 135-136 by Swami Ramsukhdasji.

ચન્દલાની પ્રથા બંધ છે ! – Bharat Pandya

2010-03-08T12:03:48Z

ઍક લગનના રીસેપશનમા બધી બૈરીઓ ચન્દલા વગરની હતી.

ઍક વડીલે પુછ્યું ‘ આ બધીઓ કોરાકપાળ વાળી કેમ છે ?

માત્ર ગંગા સ્વરુપને જ બોલાવી છે?

તો એક બેન કે …………………….

કંકોત્રી મા લખ્યું છે – ” ચન્દલાની પ્રથા બંધ છે !”

Bharat Pandya.

છોકરાને સપનું આવ્યું ‘તું ગઈ રાતે – તુષાર શુક્લ

2010-03-08T09:59:19Z

સ્વરાંકન: ગૌરાંગ વ્યાસ
સ્વર: સોનિક સુથાર

છોકરાને સપનું આવ્યું ‘તું ગઈ રાતે,
કેટલુંયે સમજાવ્યું છોકરીએ છોકરાને,
છોકરો ન માને કોઈ વાતે..

ચોક્ખી ચણાક સાવ સમજી શકાય એવી છોકરીએ પાડી ‘તી ના,
ગલ્લાને ઘેર કડી રાણી ન જાય તેમ છોકરાને સમજાવવું આ,
લો-ગાર્ડન પાસેથી છૂટાં પડ્યા ‘તા હજુ હમણા તો સાત – સાડા સાતે..

મળવા છતાંયે જે ના બોલી શક્યો એણે સપનામાં કીધું મલકાતે,
ઓશિકા બદલે ના સપના બદલાય, મારી રાત હવે ગઈ ગયા ખાતે.
ના પાડી તોયે આ હાલત છે છોકરાની, જો હા પાડી હોત તો શું થાતે?

અણગમતું આવે કે મનગમતું આવે એ સપનું છે સપનાની મરજી,
સપનું આંજેલ આંખ સૌથી ના ઉકલે, એ આંખો નથી રે કોઈ અરજી.
આંખોના સરનામે આવે સુગંધ એને ઓળખવી પડતી રે જાતે..

આજનું વાક્ય..

2010-03-08T07:35:14Z

લવ કરવા કરતાં બે વીધાં જમીનમાં ઘઉં ના કરે – એક ઘાયલ.

(૫૦૦ નંબરની એ.એમ.ટી.એસ. બસમાં ગુરુકુળથી ઓફિસ જતાં જોયેલ વાક્ય. ક્યાં લવ અને ક્યાં ઘઉં? આ ઘાયલ શું કહેવા માંગે છે? કોઈ મને સમજાવશો? ફોટો લીધો છે, પણ સારો નથી આવ્યો. એટલે મૂકેલ નથી.)

Comment on વિચાર આવે by gdesai

2010-03-08T03:20:52Z

વિચાર આવે,સ્થિર રહે, ન ચળે

નજર ફરે બસ, ન કશું અડે

કેવળ શાક્ષીભાવે જગતને જોતા અને દેહ્ના પીંજરમાં પુરાયેલા

પરમહંસનું તાદ્રષ્ય વર્ણ્ન. અતી સુંદર

મુખડાની માયા લાગી રે, મોહન પ્યારા – ’મીરાબાઈ’

2010-03-08T02:41:45Z

મુખડાની માયા લાગી રે, મોહન પ્યારા
–મુખડાની માયા લાગી રે

મુખડું મેં જોયું તારૂં સર્વ જગ થયું ખારૂં
મન મારૂં રહ્યું ન્યારૂં, મોહન પ્યારા
– મુખડાની માયા લાગી રે

સંસારીનું સુખ એવું,ઝાંઝવાના નીર જેવું
તેને તુચ્છ કરી ફરીએ રે, મોહન પ્યારા
– મુખડાની માયા લાગી રે

સંસારીનું સુખ કાચુ,પરણીને રંડાપો પામું
એને ઘેર શીદને જઈએ રે મોહન પ્યારા
– મુખડાની માયા લાગી રે

પરણું તો પ્રીતમ પ્યારો,અખંડ સૌભાગ્ય મારો
પ્રાણતાનો ભેદ તાર્યો રે મોહન પ્યારા
– મુખડાની માયા લાગી રે

’મીરાબાઈ’ બલિહારી, આશા મને એક તારી
હવે હું તો બડભાગી રે મોહન પ્યારા
– મુખડાની માયા લાગી રે

નારી તું નારાયણી - અમિત ત્રિવેદી

2010-03-07T23:55:35Z

પૃથ્વી પર ઈશ્વરને નિમંત્રણ આપે, નારી તું નારાયણી
તારા થકી તો ઈશ્વર ઘરમાં આવે, નારી તું નારાયણી

અજવાળાં સૂરજ અઢળક છો રેલાવે પણ ઘરમાં હો અંધારૂ
તારા વિના તો સૂરજ પણ ના ફાવે, નારી તું નારાયણી

તારા આ સરજેલા દેવળમાં વસવાની કોની ઈચ્છા ના હો ?
તારે ખોળે તો જીવન કીર્તન પામે નારી તું નારાયણી

નારીના હૈયે ઊછળતાં ઉમંગો જોઈને દરિયો બોલે ,
આખે આખો દરિયો તું તો છલકાવે, નારી તું નારાયણી

મારા મનની પાગલ ઝંઝાઓને કોણ આવી ને સમજાવે?
એ શમશે તું જો આવે આ દરવાજે, નારી તું નારાયણી

- અમિત ત્રિવેદી

લાગણીમાં ભીંજાવાય..તણાઇ ના જવાય

2010-03-07T21:42:04Z

આયુ વ્યથીત હતો. તેના બાપુજી તેને કાયમ છેતરે છે તેવો કટુભાવ તેના મનમાં ભરાઇ ગાયો હતો. રેડીયોલોજીની ધીખતી આવક બાપાએ શરુ કરેલ ફેક્ટરીમાં નાખી. ફેક્ટરી સારી રીતે ચાલતી થઇ અને નાનો ભાઇ પૃથ્વી ગોઠવાયો. બનેવી ઋત્વીક ચોપડા લખે. બે પાંચ વર્ષે પણ ફેક્ટરી નફો ન કરે તે વાત ઉપર આયુ ખીજવાયો..તેણે પૈસા બીજુ રેડીયોલોજીનું મશીન [...]

(એકબીજાને) – સર્વેશ્વરદયાલ સક્સેના (અનુ. સુશીલા દલાલ)

2010-03-07T16:31:09Z

કેટલું સારું હોય છે એકબીજાને વગર જાણ્યે પાસે પાસે હોવું અને એના સંગીતને સાંભળવું જે ધમનીઓમાં બજે છે એના રંગોમાં તરબોળ થવું જે બહુ જ ઘેરા ચઢે-ઊતરે છે. શબ્દોની શોધ શરૂ થતાં જ આપને એકબીજાને ખોવા માંડીએ છીએ અને એમની પકડમાં આવતાં જ એકબીજાના હાથમાંથી માછલીની જેમ સરકી જઈએ છીએ. પ્રત્યેક જાણકારીમાં બહુ જ ઊંડે કંટાળાનો એક ઝીણો તાંતણો છુપાયેલો હોય છે, કંઈક પણ બરાબર જાણી લેવું પોતાની સાથે દુશ્મની [...]

પ્લેજરિઝમ – Brain/Mind ….

2010-03-07T14:32:16Z

પ્લેજરિઝમ (બીજાના વિચાર કે લખાણની ચોરી કરી તેને પોતાના તરીકે છાપી મારવાનું કૃત્ય) બ્લોગ જગતમાં બહુ જ ફૂલ્યું ફાલ્યું છે. ‘બ્લૉગ ઑફ ધ ડે’ની જેમ ‘પ્લેજરિઝમ ઑફ ધ ડે’ની જાહેર કરવાનું રાખીએ તો કોઈ દિવસ ખાલી ન જાય એટલું વધી ગયું છે. પ્લેજરિઝમ અટકાવવા શું કરી શકાય? – વિનય ખત્રી.

1.Stop wasting your time surfing.
2.Stop wasting your brain and energy.
3.Stop yellow joranalism.

Copying means…..
e.g. We are carring without knowing our parents Genes genration after generation.

What is Cognition?
cognition is nothing but puting information put to recognize.
Since birth, collecting information.
Our sensory input in the brain and output is an act and integration and reintigration.
It is copying and pasting in the Brain / Mind too.
We start learning by copy….touch,sound.visual imput and eventually speech and writing.
Thus we express our feelings by acting,seeing and speeking and if we learn to write that true feeling we like of learned self in a given time of life too.
Keep growing and learning untill our timeline is over in the life.

Rajendra Trivedi,M.D.

બરફ ને યાદ કરું છું …

2010-03-07T06:29:30Z

ગુલાબના છોડ પર નાની નાની
કુંપળો દેખાવાની
શરૂઆત થઇ ત્યારે વિચાર
આવ્યો કે ક્યારેય ન
જોયેલો ૮૦ ઈંચ જેટલો
બરફ ક્યાં
અદ્રશ્ય થવા માંડ્યો
એની ખબર પણ પડી નહીં.

દુર્લક્ષ્ય-૧૪

2010-03-07T06:20:30Z

સ્નેહા કેતન ને ગમી ગઈ..પણ સ્નેહાને કેતન ગમ્યો ખરો? જવાબદારી લેવાની કોને ગમે? ૨૨ વર્ષે પોતાના પગ ઉપર ઉભો ન થનાર અને વારે વારે પોતાની જરુરિયાતો માટે મા બાપને જવાબદાર ઠેરવી નશો કરતો ગંજેરીને સ્નેહાએ તરછોડ્યો…પછી મેના માસીની કૃપા તેને સારો કરવાના પ્રયત્નોમાં રીહેબીલીટેશનમાં લઈ ગઇ. સાજો તો થયો…થોડાક સમય બધુ ઠીક ઠીક ચાલ્યુ અને એક [...]

જનની જગદાધારિણી મા - વિહાર મજમુદાર

2010-03-06T23:55:08Z

સ્વર : વિહાર મજમુદાર, ગાર્ગી વોરા, અનુપા પોટા, ઉમંગી શાહ, નિનાદ મહેતા
સંગીત અને શબ્દ : વિહાર મજમુદાર

This text will be replaced

જનની જગદાધારિણી મા
સકલ ભવભયહારિણી, વરદાયિની

શક્તિ રૂપા તું ભવાની, અંબિકા જગદીશ્વરી
બ્રહ્મ સકલે વ્યાપ્ત તું છે માત તું વિશ્વેશ્વરી

તું પરમ સુખદાયીની, વરદાયિની

સૌમ્યવદની તું સરસ્વતી, મા અમારી શારદે
જ્ઞાનની સરિતા વહાવી શબ્દ-સુર વરદાન દે

તું સુબુધ્ધીદાયિની, વરદાયિની

રૂદ્ર રૂપા સિંહવાહિની, ચંડિકા મહાકાલી મા
તવ પ્રભાવ અનંત વ્યાપ્યો, તું જ આદ્યા ત્રિલોકમાં

તું અસુર સંહારિણી, વરદયિની………….

Comment on વિચાર આવે by Daxesh Contractor

2010-03-06T18:07:50Z

સ્થિતપ્રજ્ઞ જનો અને જડ માનવો વચ્ચે બાહ્ય રીતે જોઈએ તો ખુબ ઓછો તફાવત દેખાય. (જો કે આંતરિક તફાવત બહુ મોટો છે) – બંને બાહ્ય સંવેદનોથી પર જણાય, વિચારો આવે ને જાય પણ એમને પ્રભાવિત ન કરે. શરીર એ રીતે જોઈએ તો જડ જ ગણાય પણ એ ખોખું ચેતનવંતુ ગણાય છે એમાં રહેલા આત્મતત્વને લીધે. સુંદર અને ગૂઢ વિચારની રજૂઆત.

ત્વચાના કુદરતી ઉપચાર

2010-03-06T12:34:19Z

આજે ફાગણ વદ છઠ

આજનો સુવિચાર:-જેવી રીતે મહેનત કરવાથી શરીર મજ્બૂત થાય છે, તેવી રીતે મુશ્કેલીઓ સામે ઝઝૂમવાથી મસ્તિક સુદૃઢ બને છે. – સેનેકા

ત્વચાના કુદરતી ઉપચાર

આપણી સમક્ષ કુદરતે એટલી બધી ભેટ મૂકી છે પણ આપણે તેને ઓળખી નથી શકતા અને તેનો યોગ્ય ઉપયોગ નથી કરી શકતા. ચાલો તો આપણે થોડુંક એ વિષે જાણીએ.

એલોવેરા [કુંવારપાઠુ]:- ત્વચાનો ભેજ ટકાવી રાખે છે અને ત્વચાને મુલાયમ બનાવે છે. જખમને ઝડપથી રૂઝવે છે અને ત્વચાનું સૂર્યપ્રકાશથી રક્ષણ આપે છે.

બદામ:- બદામનું તેલ વાળને મુલાયમ અને ચમકીલા બનાવે છે.

યોગર્ટ [મોળું દહીં]:- દરરોજ એક કપ યોગર્ટ લેવાથી ત્વચાને સૂર્ય પ્રકાશથી રક્ષણ મળે છે. ખીલ પર પણ રાહત રહેશે. દૂધ:- દૂધના ઘટકો ત્વચાને કુદરતી રીતે સાફસુથરી રાખવામાં મદદ કરે છે.

મધ:- મધનાં કુદરતી ઘટકો ત્વચાનું રક્ષણ પૂરું પાડે છે તેમ જ મોઈસ્ચરાઈઝરની ગરજ સારે છે.

લીંબુ:- લીંબુ કુદરતી બ્લીચીંગનું કામ કરે છે અને માથાનો ખોડો દૂર કરવામાં મદદ કરે છે.

પપૈયુ:- ઓછી કૅલેરી ધરાવતું આ ફળ તંદુરસ્તી માટે ટોનિક સમાન છે. કાચા પપૈયાનો માવો ચહેરા પર 10થી 15 મિનિટ સુધી રહેવા દેવાથી ત્વચા તાજી અને મુલાયમ થઈ જશે.

સંતરા:- સંતરા તૈલી ત્વચા માટે મોઈસ્ચરાઈઝરનું કામ કરે છે.

ટામેટાં:-ટામેટાં ત્વચા પરનાં છિદ્રો ખોલવામાં મદદ કરે છે અને કાળા ધબ્બા દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. ટામેટાંના એક ટુકડાને ત્વચા પર 15 મિનિટ સુધી ધીરેથી રગદોળવાથી ત્વચાના છિદ્રો ખૂલી જશે.

કાકડી:- કાકડીમાં ઠંડક આપવાના ગુણ છે તેમજ ત્વચાને નિખારે છે.

ઘઉંના જ્વારા:- ઘઉંના જ્વરા શક્તિ આપે છે અને થાકને દૂર કરે છે. તેનો રસ પાચનશક્તિ સુધારે છે.

હળદર:- ત્વચા ઉપરના કાળા ધબ્બા દૂર કરે છે અને ધબ્બા થતાં અટકાવે છે.

ગુલાબ:- ગુલાબજળ અને ગુલાબતેલના ઉપયોગથી ત્વચા મુલાયમ અને સ્થિતિસ્થાક રહે છે.

ફુદીનો:- ફુદીનાનો ઉપયોગ શરીરને હળવું અને તાજુમાજુ રાખે છે. ફુદીનાના પાંદડાને વાટીને તેનો રસ આંખોની આસપાસ લગાડવાથી આંખોની નીચેના કાળા ધબ્બા દૂર થાય છે.

લીલી ચા:- લીલી ચા એસિડીટી દૂર કરે છે અને તે પીવાથી તાજગી પણ આપે છે.

બટાટા:- બટાટામાં રહેલા ક્લોરોફિલ દાઝવાથી થયેલા ડાઘ દૂર કરે છે અને કાળા ધાબા દૂર કરે છે.

સ્ટ્રોબેરીઝ:- ત્વચાને મુલાયમ રાખે છે અને તેનો માવો સ્ક્રબર તરીકે વાપરી શકાય છે.

નાળિયેર:- વાળના વિકાસમાં મદદ કરે છે અને થાઈરોઈડ ગ્રંથિની કાર્યવાહીનું નિયમન કરે છે.

– સંકલિત

ૐ નમઃ શિવાય

વહેલાં ખીલેલાં વાયોલેટ ફૂલને – સ્વામી વિવેકાનંદ

2010-03-06T06:51:33Z

(મન્દાક્રાન્તા) તારી શય્યા હિમથકી ઠરેલી ભલે હોય, વાયુ ઠારી દેતો તુજ વસન હો, ને ભલે પંથ તારે ના કો ભેરૂ દિલ બહલવા, આભ આખું ઝળુંબે છો ને માથે – ગમગીની સમાં વાદળાંથી છવાયું ! થાતો છોને વિફલ તુજ સૌ સ્નેહ, મીઠી સુવાસ ખાલી ખાલી સહુ વિખરતી હો, ભલે ને અશુભ છાઈ રહેતું સકલ શુભની ઉપરે થૈ વિજેતા ! તો યે ના હે વિમલ [...]

રજનીશ ચોપડીમાથી (ભાઇ vinaybhai ખત્રી કે એ પહેલા કહી દેવુ સારું)

2010-03-06T06:48:41Z

મુલ્લા બેઠા બેઠા છપું વાંચે છે .રસોડામાથી ” સાંભળ્યું , કેછે સ્વર્ગ્મા વર વહુને સાથે રેહવા દેતા નથી”

મુલ્લા – એટલે જ એને સ્વર્ગ કહે છે! ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

મુલ્લા પોલિસચોકી મા ફરીયાદ લખાવા ગ્યા.મારી બીબી દી થી ગુમ થઈ ગઈ છે.પોલિસ કે ત્રણ દી શું કરતાઃતા ? ” સાહેબ સગા વ્હાલા, આજુબાજુવાળા લોકો ને ખુશ ખબર આપતો;to” ~~~~~~~~~~~~

મુલ્લા છોકરી જોવા ગયાતા.ભાવી સસરો કે ” તમે કોઇ દી હીંસક પ્રાણીની હારે લડાઈ કરી છે ?”ચન્દુ કે ‘એકવાર મે સીંહની ગરદન મરડી હતી , વાઘને પુંછડીથી ઝાલી ફેંકી દીતો તો,સાપને તો મે ગળામા મફલર જેમ વીન્ટ્યો હતો” ભા.સ “હોય નહી પછી શું થયુ .ચન્દુ ‘ થાય શું, રમકડાની દુકાનવાળા એ ધક્કો મારી કાઢી મુક્યો ! ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

મુલ્લા ક્યારેક છાંટો પાણી કરવાની આદત.એક વખત પી ને રાત્રે મોડો આવ્યો. તાળામા ચાવી જાય નહી. બીબી પહેલે માળેથે કે” ચાવી ખોટી નાખતા હશો, બીજી ફેંકુ ?” મુલ્લા કે ‘ચાવી સાચી છે. બીજુ તાળુ ફેંક” ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

મુલ્લા- દાક્તર સાહેબ મને વારે વારે દોક ઝલઈ જાય છે દાક્તર – એવું ક્યારે થાય છે. મુલ્લા – નક્કી નહી ગમે ત્યારે થાય,

દાક્તર – લ્યો આ એક ટીકડી પણીમા નાખી ને ઝલ્લાય જાય એ પહેલા અડધા કલાકે લઈ લેજો.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

મુલ્લાને એક જણ પુછે કે મારે ૧૦૦મ વરસ જીવવું છે.મુલ્લાકે બીડી પીવાનુ, દારુ પીવાનુ, તીન પત્તી રમવાનુ, બદનામ મહોલ્લા મા જવાનુ છોડી દે , -

તો હું સો વરસ જીવી શ ? ,

મુલ્લા- ના પણ તમને જીવવાની ઈછ્છા નહી રહે. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ મુલ્લા ને એની બીબી દાંના દક્તર પાસે ગયા.મુલ્લા ને ખબર કે શીશી સુંઘડે તો પૈસા વધુ થાય. મુલ્લા દક્તરને કે ‘ ગમે તેટલું દરદ થાય્ ચીસો પડાય પણ શીશી સુંઘાડવાની જરુરત નથી.જક્દી દાંન્ત ખેંચી નાખો, દાક્તર કે ‘ખુરશી પર સુઈ જાઓ. મુલ્લા બીબી સામે જોઇ કહે ” બીબી બૈઠ જાવ !” ============================================================= .આચાર્ય

ભગવાન ને પત્ર

2010-03-06T06:14:13Z

પ્રિય મિત્ર ભગવાન,

જય ભારત સાથ જણાવાનું કે હું તારા ભવ્ય મંદિરથી થોડે દૂર
આવેલી એક સરકારી શાળાના ૭ માં ધોરણમાં ભણુ
છું.મારા પિતાજી દાણાપીઠમાં મજૂરી કરે છે અને
મારી માં રોજ બીજાનાં ઘરકામ કરવા જાય છે.’હું શું કામ
ભણું છું’ એની મારા માં-બાપને ખબર નથી.કદાચ શિષ્યવૃતિના પૈસા અને મફત જમવાનું નિશાળમાંથી મળે છે એટલે મારા માં-બાપ મને રોજ નિશાળે ધકેલે છે.ભગવાન,બે-ચાર સવાલો પૂછવા માટે મેં તને પત્ર લખ્યો છે.મારા સાહેબે કિધુ’તુ કે તુ
સાચી વાત જરૂર સાંભળે છે…!

પ્રશ્ન -૧ . હું રોજ સાંજે તારા મંદિરે આવું છું અને નિયમિત
સવારે નિશાળે જાવ છું પણ હે ભગવાન તારી ઉપર આરસપહાણનું મંદિરને એ.સી. છેઅને મારી નિશાળમાં ઉપર છાપરુ’ય કેમ નથી…દર ચોમાસે પાણી ટપકે છે,આ મને સમજાતુ નથી…!

પ્રશ્ન -૨ . તને રોજ ૩૨ ભાતનાં પકવાન પીરસાય છે ને તું તો
ખાતો’ય નથી…અને હું દરરોજ બપોરે મધ્યાહ્મભોજનના એક મુઠ્ઠી ભાતથી ભૂખ્યો ઘરે જાઉં છું…! આવું કેમ…?

પ્રશ્ન -૩ . મારી નાની બેનનાં ફાટેલા ફ્રોક ઉપર કોઈ થીગડુ’ય મારતું નથી અને તારા પચરંગી નવા નવાં વાઘા…!સાચું કહું ભગવાન હું રોજ તને નહી, તારા કપડા જોવા આવું છું…!

પ્રશ્ન -૪ . તારા પ્રસંગે લાખો માણસો મંદિરે સમાતા નથી અને
૨૬મી જાન્યુઆરી અને ૧૫મી ઓગસ્ટે જ્યારે હું બે મહિનાથી મહેનત કરેલું દેશભક્તિગીત રજું કરુ છું ત્યારે,સામે હોય છે માત્ર
મારા શિક્ષકો…ને બાળકો…હે ઈશ્વર તારા મંદિરે જે સમાતા નથી ઈ બધાય “મારા મંદિરે” કેમ ડોકાતા નથી…!

Following one is the best one

પ્રશ્ન -૫ . તને ખોટુ લાગે તો ભલે લાગે પણ મારા ગામમાં એક
ફાઇવસ્ટાર હોટલ જેવું મંદિર છે’ને એક મંદિર જેવી પ્રાથમિક શાળા છે.પ્રભુ ! મેં સાભળ્યું છે કે તું તો અમારી બનાવેલી મૂર્તિ છો,તો’ય આવી જલજલાટ છો અને અમે તો તારી બનાવેલી મૂર્તિ છીએ,તો’ય આમારા ચહેરા ઉપર નૂર કેમ નથી…?

શક્ય હોય તો પાંચેયના જવાબ આપજે…મને વાર્ષિક પરીક્ષામાં કામ લાગે…!ભગવાન મારે ખૂબ આગળ ભણવું છે ડોક્ટર થવું છે પણ મારા માં-બાપ પાસે ફિ ના કે ટ્યૂશનના પૈસા નથી…તું જો તારી એક દિવસની તારી દાનપેટી મને મોકલેને તો હું આખી જિંદગી ભણી શકું…વિચારીને કે’જે…! હું જાણું છું તારે’ય ઘણાયને પૂછવું પડે એમ છે. પરંતુ ૭માં ધોરણની વાર્ષિક પરીક્ષા જો તું મારામાં ધ્યાન નહી આપે તો મારા બાપુ મને સામે ચા વાળાની હોટલે રોજના રૂ.પાંચ ના ભવ્ય પગારથી નોકરીએ રાખી
દેશે…!ને પછી આખી જિંદગી હું તારા શ્રીમંત ભક્તોને ચા પાઈશ…પણ તારી હારે કીટ્ટા કરી નાખીશ…! જલ્દી કરજે ભગવાન…સમય બહું ઓછો છે તારી પ સે…અને મારી પાસે પણ…!

લી.

એક સરકારી શાળાનો ગરીબ વિદ્યાર્થી

અથવા

ભારતના એક ભાવિ મજૂરના વંદે માતરમ્‌

સાહસ

2010-03-06T05:38:57Z

(સ્થિતપ્રજ્ઞ…. ….નળ સરોવર, ૧૦-૦૧-૨૦૧૦)

*
મારા ઘરનો
ચાળીસ ફૂટ પહોળો બાગ
ધીમે-ધીમે
ચાર ફૂટનો થઈ ગયો છે.
મેં
જેમ-જેમ આ શહેરનું પાણી પાયું,
એમાં મકાન ઊગતું ગયું.
હવે થોડાં કૂંડા અને
કમ્પાઉન્ડ વૉલને વળગીને ટકી રહેલાં
થોડાં છોડ અને ઝાડ
એમની નવી ડાળી પર
દીવાલ ઊગી નીકળવાની બીક છતાં
જીવવાનું સાહસ કરી રહ્યાં છે.

મને
બેડ-રૂમની બારીએ બેસવાની ટેવ છે.
બે કાચિંડા અચૂક સાધુની સમાધિ લઈને
એક જ ઝાડ પર
આખો દિવસ
શિકારની તાકમાં સ્થિર બેઠેલા જોવા મળે છે.
ખિસકોલીઓની દોડાદોડ અને ચિક્-ચિક્
મારા આંખ-કાનમાં સતત રોપાયાં કરે છે.
ક્યારેક બુલબુલ,
તો ક્યારેક ઑરિએન્ટલ રોબિન,
ક્યારેક દેવચકલી
તો ક્યારેક પોપટ, મેના,કાબર,કાગડા-
-મારા બાગનાં બચેલાં વૃક્ષોના રંગ
મોસમથીયે વધુ ઝડપે બદલતા રહે છે.
કોયલનો ટહુકો તો
આંબાનાં મૂળની જેમ જ
જાણે બાગની જમીનમાં
ખોડાઈ જ ગયો હોય એમ હટતો જ નથી.
ચકલીનું ચીં-ચીં
અને કબૂતરનું ઘૂ-ઘૂ
તો આમેય કદી ખોવાયાં જ ન્હોતાં.

આ શહેરના શાંત કોલાહલની વચ્ચે
આ ટહુકાઓનો ઘોંઘાટ જ
કદાચ હજી મને જીવતો રાખી શક્યો છે.
પેલાં
દીવાલને વળગીને જીવવા મથી રહેલાં
ફૂલ-છોડ-ઝાડનું સાહસ કદાચ સફળ છે.
મકાન અને કમ્પાઉન્ડ-વૉલની વચ્ચે ચગદાઈ મરવા છતાં
એ લોકો
મારામાં મકાન ચણાઈ જતું અટકાવી શક્યા છે !

- વિવેક મનહર ટેલર
(મે-૨૦૦૭)

એક ઔર ધરતીકંપ…

2010-03-06T01:41:03Z

શૈલને થયું પોતે આ સ્ત્રીને, શચીને કયારેય સમજી નહીં શકે. સ્ત્રીને સમજવી અઘરી છે. તેવું તેણે સાંભળ્યું હતું. પરંતુ એવા કોઇ અનુભવની ક્ષણ જીવનમાં આવી નહોતી. જોકે શચીને સમજવાની પોતાને જરૂર પણ કયાં છે ? શચી સાથે તેનો સંબંધ શું ? માત્ર પ્રોફેશનલ જ ને ? શચી તેની પી.એ. હતી અને પોતે શચીનો બોસ હતો. બસ..આટલું જ. પણ ના, આટલું જ હોત તો તો કોઇ સવાલ જ કયાં હતો ? એનાથી આગળ પણ કશુંક હતું, ચોક્કસ હતું. જેનો અહેસાસ તેને અવારનવાર થતો પરંતુ સમજી શકાતું નહીં.
શા માટે ? આખરે શા માટે આ સ્ત્રી તેની આટલી બધી અંગત કાળજી લે છે ? પોતે જમ્યો કે નહીં, આજે દવા બરાબર લીધી હતી કે નહીં ? સિગાર વધારે તો નથી પીધીને ? શચીને બધી વાતની ફિકર…અને તેને બધી જાણ હોય જ. કયારેક તો પોતે તેનો બોસ છે એ ભૂલીને પોતાને ધમકાવી નાખતાં પણ કયાં અચકાતી હતી ? અને પોતે આશ્ર્વર્યજનક રીતે ત્યારે મૌન કેમ બની રહેતો ? શચીને સમજવાનો પ્રયત્ન વ્યર્થ જતો. કયા અધિકારથી આ સ્ત્રી પોતાને આમ ખખડાવે છે ? અને પોતે પણ મૂરખની જેમ આ બધું કેમ સાંભળી લે છે ? જોકે પોતાને ધમકાવ્યા પછી કયારેક….

’સોરી સર, હું વધું પડતી બોલી ગઇ. પણ..’

બસ…આ ‘ પણ ‘ ની આરપાર કંઇક તો ચોક્કસ હતું. જે પોતે પામી નહોતો શકતો. પોતાને ધમકાવી નાખ્યા પછી કયારેક તેની વિશાળ,પાણીદાર આંખોમાં બે બુંદનો અહેસાસ કેમ થતો હતો ? શચીના અસ્તિત્વમાં એક લય હતો. ચહેરા પર એક અસાધારણ ચમક..એક આંતરિક સૌન્દર્યની અનુભૂતિ શચીમાં પોતે કેમ મહેસૂસ કરી રહ્યો હતો ? તેના અવાજમાં એક મીઠાશ હતી. આ મીઠાશ કયારેક પરિચિત કેમ લાગતી હતી ? કયાંક કશું સ્પર્શતું હતું. પરંતુ શું ? એનો જવાબ તેને કોણ આપે ?

અને એનો જવાબ શચીની સુંદરતા નહોતી જ. શચી દેખાવે સરસ હતી. પરંતુ અસાધારણ સુંદર કહેવાય એવી તો નહીં જ. સુંદર સ્ત્રીઓ તેણે કયાં ઓછી જોઇ હતી ? અરે, પોતાની જ ઓફિસમાં શચીથી રૂપાળી યુવતીઓ કયાં નથી ? પરંતુ આજ સુધી કોઇ તેના મનને સ્પર્શી શકયું નથી. અને શચી તો યુવતી પણ કયાં હતી ? પોતાને ચાલીસ થવા આવ્યાં હતાં. શચી તો પોતા કરતાં પણ બે વરસ મોટી… અન્ય પુરુષોની જેમ આ ઉંમરે સેકન્ડ ઇનીંગ રમવાના તેને કોઇ અભરખા નહોતા. આમ પણ તે તો ફર્સ્ટ ઇનીંગ જ કયાં રમી શકયો હતો ?

હમેશા સફેદ આંખી બાંયના શર્ટમાં તેનું આગવું વ્યક્તિત્વ નીખરતું. આવડી મોટી કંપનીનો સી.ઇ.ઓ. હોવા છતાં તેના વર્તનમાં રૂઆબની કોઇ છાંટ નહોતી. સ્ટાફમાં બધાને તેના માટે આદર હતો. સન્માન હતું. છોકરીઓ તેની ઓફિસમાં નિ:સંકોચ કામ કરી શકતી. તેના ચારિત્ર્ય માટે કોઇને બેમત નહોતો. અને તેથી ઓફિસનું વાતાવરણ તંદુરસ્ત રહેતું. તેના વર્તનમાં એક ગરિમા ઉભરતી. કોઇ તેની સાથે કયારેય ગમે તેમ વાત કરી શકતું નહીં. કામમાં ખૂબ કડક અને પરફેકશનનો આગ્રહી.

પણ….આ શચીની વાત કંઇક અલગ હતી. શું અલગ ? બસ.. એ જ નહોતું સમજાતું. આ ગયા શનિવારની જ વાત લો ને..પોતાને એક અગત્યની મીટીંગમાં જવાનું હતું. શચી પણ તેની પી.એ. તરીકે સાથે હતી. થોડું મોડું થઇ ગયું હોવાથી તેણે ડ્રાઇવરને કારની સ્પીડ વધારવા કહ્યું હતું. અને શચીનો મિજાજ છટકયો હતો.

‘આટલી ઉતાવળ કરવાની કોઇ જરૂર નથી. બે પાંચ મિનિટ મોડું થશે તો કશું લૂંટાઇ જવાનું નથી. ‘

પોતાને ધમકાવી તેણે જ ડ્રાઇવરને સ્પીડ ન વધારવાની સૂચના આપી દીધી હતી.

પોતે અકળાયો હતો. ‘ સમજે છે શું તેના મનમાં ? આજે તો કહેવું જ પડશે. આવી દાદાગીરી તે ન જ ચલાવી લે. પરંતુ હમેશની માફક ફરી એકવાર મૌન. શબ્દો બહાર નહોતા નીકળી શકયાં.

શચીના અવાજમાં શું છે કે પોતે મૌન બની સાંભળી લે છે ? એને કેમ અવગણી શકાતી નથી ?

જોકે શચીના દરેક ગુસ્સાની પાછળ પોતાને માટેની કાળજી તે અનુભવી શકતો. અને આ અનુભૂતિ જ કદાચ તેને મૌન કરી દેતી. કામમાં શચી પણ તેની જેમ જ પરફેકટ હતી. અને બાકી કોઇ વાતમાં તે કયારેય ડખલગીરી કરતી નહીં.

શચી કંઇ રોજ આમ નહોતી કરતી. તેનો સ્વભાવ શાંત અને ઓછાબોલો હતો. કામ સિવાય તેને કોઇ સાથે કશી નિસ્બત નહોતી. સ્ટાફમાં બધાને શચી માટે માન હતું. કામમાં તે બધાને મદદ કરતી રહેતી. તેના કુટુંબમાં બીજું કોઇ નહોતું. તે એકલી જ રહેતી હતી. પોતાની અંગત વાત કરવી તેને કયારેય ગમતી નહીં. કોઇ પૂછે તો પણ તે ટાળી દેતી કે કયારેક એકાદ અક્ષરમાં જવાબ આપી દેતી. તેથી કોઇ ખાસ પૂછપરછ કરતું નહીં.

શૈલ પણ જીવનમાં તદન એકાકી…વરસો પહેલા થયેલ ધરતીકંપે તેની જિંદગી તબાહ કરી નાખી હતી. તેના આખા કુટુંબમાંથી તે એક જ બચવા પામ્યો હતો. આ હોનારતે બીજી બધી વાતમાંથી તેનો રસ છિનવી લીધો હતો. ધરતીકંપના એક ઝાટકાએ તેના સ્વજનોને ઝૂંટવીને તેની સંવેદનાને બુઠ્ઠી બનાવી દીધી હતી. લગ્ન કરવાનો કે તેના એકાકીપણાને ટાળવાનો કોઇ વિચાર તેને સ્પર્શતો નહોતો. મિત્રોએ ઘણાં પ્રયત્નો કરી જોયાં હતાં. પરંતુ તેની અંદર કશુંક થીજી ગયું હતું. જે પીગળવાનું નામ નહોતું લેતું. બસ હવે જીવન આમ જ…. કામ, કામ અને કામ..બસ તે હમેશાં ભરચક્ક કામના નશામાં ડૂબેલો રહેતો. જીવનના એકાકીપણાને ભૂલવા કે પછી ખાલીપણાને ભરવા તેણે કામનો આશરો લીધો હતો. મોડી રાત સુધી તે ફાઇલોમાં ખોવાયેલો રહેતો. રાત્રે થાકીને સીધો ઉંઘના આગોશમાં….. પરંતુ હમણાં મનની મોસમ બદલાઇ રહી હતી કે શું ? થીજેલી સંવેદનાઓ આ કઇ ઉષ્મા પામીને વરસો પછી પીગળતી હતી ? લાગણીઓનું આ વાવાઝોડું કયાંથી પ્રગટીને તેને ઝકઝોરી રહ્યું હતું ? એક ખળભળાટ… કોઇની હૂંફની ઝંખના…સૂકા ભઠ્ઠ વૃક્ષમાં કોઇ લીલીછમ્મ, નાજુક સંવેદનનો સંચાર છાને પગલે થઇ રહ્યો હતો.

શચી તેને ધમકાવતી તો તે અંદરથી ખુશ કેમ થતો હતો ? કોઇ તો એવું છે જે તેના પર આમ રોફ કરી શકે છે. બાકી આમ હક્કથી ખખડાવવાવાળું હવે જીવનમાં કોઇ કયાં રહ્યું હતું ? વરસોથી અડ્ડો જમાવીને બેસેલ પાનખરને હળવેથી હડસેલો મારીને વસંત હળુ હળુ અંદર પ્રવેશી રહી હતી. મનની મરુભૂમિમાં કોઇ લીલીછમ્મ કૂંપળ ડોકિયું કરી રહી હતી કે શું ?
અને હવે આ નાનકડી કૂંપળ કોઇ રાજકુંવરીની માફક વધતી જતી હતી. શચી જાણે તેના પર સત્તા ચલાવતી હતી અને પોતે તેમાં ઓગળતો જતો હતો.

દિલની વાત તેને કરવી કે નહીં ? તેના મનમાં શું હશે ? તેને કેવું લાગશે ? પોતા માટે શચીને લાગણી તો છે જ…શચીનું એકએક વર્તન તેને એ વાત કહેતું હતું. શચીના મનમાં પણ જરૂર આવી જ કોઇ વાત…નહીંતર કોઇ સ્ત્રી આમ પોતાના બોસને બિંદાસપણે ધમકાવી શકે ખરી ? શચી તો કેવા હક્કથી….. પરંતુ તે સ્ત્રી હતી અને પોતે તેનો બોસ હતો તેથી કદાચ પહેલ ન કરી શકતી હોય કે પછી…. પોતે પહેલ કરે એવી પ્રતીક્ષામાં…

તો પોતે જ પહેલ કરવી રહી. પણ કઇ રીતે ? વિચારોના વમળમાં ગોથા ખાતો શૈલ આજે એક પછી એક સિગારના ધૂમાડા છોડતો ગયો. નવી સિગાર સળગાવવા જતાં ખલાસ થઇ ગઇ જણાઇ. તેણે બેલ મારી પટાવાળાને બોલાવ્યો. અને સિગારનું પેકેટ લાવવા કહ્યું. પટાવાળો મૌન બની ઉભો રહ્યો. ’સંભળાયું નહીં ? ‘
‘ સર..સર..’

પટાવાળો જરા થોથવાયો.

’ શું છે ? કોઇ પ્રોબ્લેમ છે ? રજા જોઇએ છે ? પહેલાં સિગાર લઇ આવ પછી તારા પ્રોબ્લેમની વાત….. ‘

’ ના, સર એવું કંઇ નથી. પણ..’

’ તો પછી આ “પણ” શું છે ? ‘

શૈલના અવાજમાં હવે થોડો ગુસ્સો ભળ્યો.

‘ સર, શચી મેડમે વધારે સિગાર લાવવાની મનાઇ કરી છે. મને કહ્યું છે કે સાહેબ મગાવે તો પણ ના પાડી દેવાની. ‘

થોથવાતા અવાજે હિંમત કરીને પટાવાળાએ કહી જ દીધું.

શૈલ એક મિનિટ મૌન.

’ જા મેડમને મોકલ.’

પટાવાળો પોતે છૂટયો હોય તેમ હાશ અનુભવતો ભાગ્યો. હવે સાહેબ જાણે ને મેડમ જાણે. બે મિનિટમાં શચી હાજર થઇ.

‘ યસ સર..’

’મારી સિગાર લાવવાની…….’

’ પટાવાળાને મેં ના પાડી હતી ‘

વચ્ચે જ શચીએ કહ્યું. પૂછી શકું શા માટે ? ‘

’સિગાર હેલ્થ માટે નુકશાનકારક છે એ તમે ન જાણતા હો એવું હું નથી માનતી.’

’ મારી હેલ્થની ચિંતા હું કરીશ. તમારે કરવાની જરૂર નથી.’

શૈલથી જરા ઉંચા અવાજે બોલાઇ ગયું.

’ કયારેક કરવી પડે..કોઇ જાતે ન કરતું હોય ત્યારે બીજાએ ચિંતા કરવી પડે.’

’ વોટ ડુ યુ મીન ? તમને એવો અધિકાર કોણે આપ્યો ? ‘

’ કેટલાક અધિકારની રાહ જોવાતી નથી.’

’એટલે ?’

શૈલ ઠંડો પડતો જતો હતો.

’ એ તમને નહીં સમજાય. ‘

’ તો તમે સમજાવો ‘

’ સમજાવવાની કોઇ જરૂર મને જણાતી નથી. ‘

કહી શચી ઓફિસની બહાર નીકળવા ગઇ. ત્યાં વીજળીની ત્વરાથી શૈલ અચાનક ઉભો થઇ ગયો. આ તક ચૂકવા જેવી નથી.

‘ શચી, પ્લીઝ, વેઇટ.. I want to tell u something. ‘

’ sorry..i don’t want to hear anything regarding sigar… No argue please….And this is my final decision. અને સિગાર……’

બોલતાં બોલતાં અચાનક શચી અટકી.પોતે આ શું બોલી ગઇ ? તેના બોસનો ફાઇનલ ડીસીશન લેવાવાળી પોતે કોણ હતી ? શચી પાસે આવી શૈલ એકીટશે તેની સામે જોઇ રહ્યો. શચી મૌન બની નીચું જોઇ રહી. એકાદ ભારી ભરખમ ક્ષણ..

’સોરી, મને એવો ડીસીશન લેવાનો કોઇ હક્ક નથી. હું વધારે પડતી પઝેસીવ…..’

શચી જલદીથી બહાર નીકળવા ગઇ. શૈલ તેની આડે ઉભો રહી ગયો.

’ ના,,ના શચી. હું ઇચ્છું છું કે તમે જિંદગીભર મારા બધા ડીસીશન લો..’

’એટલે ? ‘

‘ ન સમજાયું ? ‘

શચીએ નકારમાં ડોક હલાવી. ’શચી, મારી લાઇફમાં હું તમને આવકારું છું. હમેશ માટે. I want you to be my life partner. I like you. Infact….i..i think, I love you.

એકી શ્વાસે શૈલ બોલી ગયો.અને પ્રત્યાઘાત માટે શચી તરફ જોઇ રહ્યો. શચી ધ્રૂજી ઉઠી.
ધરતીકંપ ? પોતે આ શું સાંભળી રહી છે ?

એકાદ મિનિટ મૌન. અને શચીની જોરદાર થપ્પડ શૈલના ગાલને ચમચમાવી રહી. શચીની આંખમાં ધોધમાર પાણી… શૈલ કશું બોલે, કશું સમજે તે પહેલાં તે લગભગ દોડતી ઓફિસની બહાર નીકળી ગઇ.

શૈલ ગાલ પંપાળતો એકલો ઉભો રહી ગયો. આ શું થઇ ગયું ? આવી તીવ્ર પ્રતિક્રિયા કેમ? આવું બની જ કેમ શકે ? ના પાડવાનો તેને પૂરો હક્ક હતો. પણ આમ ? મેં કંઇ તેની છેડતી કરી હતી ? જો તેને મારે માટે જરાયે ફીલીંગ્સ નહોતી તો પછી કયા હક્ક દાવે તે આજ સુધી મારી ઉપર રોફ જમાવી રહી હતી ? સમજે છે શું તેના મનમાં ? હું કંઇ આલતુ ફાલતુ વ્યક્તિ છું ?

ધૂંધવાતા શૈલે ગુસ્સામાં જોશથી બેલ મારી. દોડીને આવેલ પટાવાળાને ખીજાઇને મોટેથી સિગારના બે પેકેટ લાવવા કહ્યું. સમય વરતી પટાવાળો દોડયો.

એક પછી એક સિગારની ધૂમ્રસેર ઉંચે ચડતી રહી. તેની આરપાર તાકતો શૈલ કયાંય સુધી સૂનમૂન….

‘ તબિયત સારી નથી ‘ કહી વહેલી ઘેર આવી ગયેલી શચીના પ્રાણમાં એક અજંપો… શૈલે આવી હિંમત કેમ કરી ? પોતાની લાગણીનો આવો અર્થ કાઢયો ? કોઇ સ્મૃતિઓ યુગોની પીડા લઇ, કાચની તીણી કરચ બનીને, તેના સમગ્ર અસ્તિત્વને સતત ચૂભતી રહી છે. આખી રાત આંખ ફરતે આંસુનું નાજુક આવરણ છવાયેલું રહ્યું. અને ધૂંધળી બનેલી આંખો સામે અંતરમાં થીજી ગયેલું વરસો પહેલાનું એક દ્રશ્ય…..

‘ અચાનક આવી ચડેલ ધરતીકંપનો એક જોરદાર આંચકો……નાનકડા પુત્રને સ્તનપાન કરાવતી પોતે આખી કયાં ગરકાવ થઇ ગઇ હતી તેની સમજણ નહોતી પડી.

કેટલીવાર પછી પોતાની આંખ ખુલી હશે તેનું ભાન પણ કયાં થાય તેમ હતું ? નિતાંત અંધકારમાં તેનો હાથ પુત્રને શોધવા ચારે તરફ ફરતો હતો. પગમાંથી લોહી નીકળતું હતું. આખા શરીરમાં ભયંકર વેદના..તેની ચીસ સાંભળવાવાળું પણ ત્યાં કોઇ કયાં હતું ? તે કયાં હતી ? સ્થળ,કાળની કોઇ ગતાગમ નહીં. અસ્તિત્વ હતું તો ફકત વેદનાનું, આઘાતનું, ભયાનકતાનું, ગભરાટનું…ડરનું..

પરિસ્થિતિને સમજવાનો, સ્વીકારવાનો પ્રયત્ન પણ કયાં આસાન હતો ? અને છતાં….

સ્વજનો..પતિ, માસૂમ પુત્ર..પુત્રનો ખ્યાલ આવતાં તે બેબાકળી થઇ ઉઠી. અંધકારમાં તેનો હાથ પુત્રને શોધવા મથી રહ્યો. પણ……

ન જાણે કેટલી વાર તે એમ જ સૂનમૂન પડી રહી હશે પીડાના,અસહ્ય વેદનાના ઓથારમાં ક્ષણો વીતી, કલાકો વીત્યા કે પછી યુગો ..?

અચાનક કયાંકથી કોઇના કણસવાના અવાજે તેને ચોંકાવી દીધી. આસપાસ કશું દેખાય તેવું નહોતું. અંધકારથી ધીમેધીમે આંખ ટેવાતી જતી હતી. આખું શરીર તૂટતું હતું. છાતીમાં વેદના જાગી હતી. દૂધ ઉભરાતું હતું. પણ કોઇ નાનકડા હોઠ કયાં ? એક અસહ્ય વેદનાનો અંબાર…તે થોડીવાર ફરીથી એમ જ પડી રહી.

કોઇના કણસવાનો અવાજ ધીમે ધીમે વધતો જતો હતો. અવાજની દિશામાં તે ધીમે ધીમે ઘસડાતી ઘસડાતી આગળ વધી. કદાચ પોતાનું જ કોઇ સ્વજન….મરણિયા બની અંધકારને ફંફોસતા તેના હાથને અચાનક કોઇનો સ્પર્શ….. તે ચોંકી ઉઠી. ઝાંખા અંધકારમાં સ્પષ્ટ તો ન દેખાયું. પણ કદાચ કોઇ હતભાગી યુવક ફસાયો હતો અને બેભાન થઇને પડયો હતો.

પોતાની બધી વેદના ભૂલી તેણે યુવકને ઢંઢોળવા પ્રયત્ન કર્યો. પણ કોઇ જવાબ મળ્યો નહીં. યુવકના ગળામાંથી કોઇ અસ્ફૂટ અવાજ…. કદાચ યુવકનું ગળુ સૂકાયું હતું. પણ અહીં પોતે પાણી કયાંથી લાવે ? શું કરવું ? શું કરી શકે તે ?

બેભાનાવસ્થામાં યુવકનો કણસાટ વધતો જતો હતો. હવે ? યુવક હવે તરફડિયાં મારી રહ્યો હતો. તેણે ધીમેથી તેના શરીર પર, માથા પર હાથ ફેરવ્યો. તેને પોતાના શિશુના ઉંહકારા સંભળાયા કે શું ? ભીતર માતૃત્વ સળવળી રહ્યું. આ અજાણ, બેભાન યુવક પણ કોઇનો લાલ હશે…. છાતીમાં વેદના વધતી જતી હતી. તેને પોતાના કપડાં ભીનાં ભીનાં અનુભવાયા. પ્રાણમાં એક તરફડાટ…અસ્તિત્વમાં ઉથલપાથલ…તે આખ્ખી હચમચી ઉઠી…..

ધીમેથી તેનો એક હાથ પોતાના સ્તન પર દબાયો. દૂધની ધાર થઇ. બીજા હાથે અંધકારમાં યુવકનું મોં શોધાયું અને યુવકના ખુલ્લા હોઠમાં તે અમૃત ધીમેથી…… થોડીવાર તો કશું ફાવ્યું નહીં. પણ ધીમે ધીમે આ આખી પ્રક્રિયા રીપીટ થતી રહી. હવે ત્યાં કોઇ યુવક નહોતો. કોઇ સ્ત્રી નહોતી. ત્યાં હતી માત્ર એક મા અને એક શિશુ… યુવક કયારેક થોડી ક્ષણો માટે ભાનમાં આવતો અને કશુંક પૂછવા મથતો. પરંતુ કશો જવાબ મળે તે પહેલાં ફરીથી તે ભાન ગુમાવી બેસતો. એક મા અને એક “શિશુ” મોત સામે ઝઝૂમતાં રહ્યાં.

યુગો વીતી ગયાં કે પછી સમય થંભી ગયો હતો ?

કોઇ એક ક્ષણે અચાનક પ્રકાશનો એક ઝળહળ પુંજ……

’ યસ..અહીં કોઇ બચ્યું હોય તેમ લાગે છે. ‘

પછી તો બધું ઝપાટાભેર થયું. કાટમાળ ખસેડાયો. પૂરા ત્રણ દિવસ અહીં વીતી ચૂકયાં હતાં. તેની ખબર તો પાછળથી પડી હતી. તેમને બહાર કાઢવામાં આવ્યા ત્યારે તેની નજર તે યુવક તરફ પડી. યુવકે તેને જોઇ કે નહીં એ સમજાય તે પહેલાં તો તેમને હોસ્પીટલે લઇ જવાયા.

હવે તેની બધી લીમીટ પૂરી થઇ હતી. તે ચેતના ગુમાવી બેઠી.

હોસ્પીટલમાં જે દિવસે તેને ભાન આવ્યું ત્યારે જાણ થવા પામી હતી કે તેનું બાળક અને તેનો પતિ કુદરતની આ કારમી થપાટમાં હોમાઇ ગયાં હતાં. હવે તે એકલી હતી. સાવ એકલી.. અને તેના જેવા અભાગીઓની સંખ્યા કંઇ નાનીસૂની નહોતી.ધરતીકંપના ખપ્પરમાં તેના જેવા અનેક હતભાગીઓ હોમાયાં હતાં. છાપાઓમાં રોજ અનેક નવી નવી દાસ્તાન ઉભરાતી…આમાં પોતે પોતાની વ્યથા કે કથા કોને કહે ? પેલા યુવકના સમાચાર પણ તેને કોણ આપે ?

જિંદગીએ એક નવો યુ ટર્ન લીધો. શચીની પિતા હજુ હયાત હતા. તેણે પુત્રીને આગળ ભણાવી. તેમને હતું કે સમય જતાં મનના ઘા થોડાં રૂઝાશે અને ફરીથી પુત્રીની જિંદગી વસી શકશે. પણ તે અરમાન પૂરા થાય તે પહેલાં જ તેમને પણ કાળે ઉપર બોલાવી લીધા. અને શચી ફરી એકવાર એકલી અટૂલી…. આ કંપનીમાં તેને નોકરી મળી ત્યારે ધરતીકંપની વાતને વરસો વીતી ચૂકયાં હતાં.

બોસની ઓળખાણ જયારે તેને કરાવવામાં આવી ત્યારે તે ચોંકી ઉઠી હતી. આ…આ બરાબર ન જોયેલો આ ચહેરો તે કયારેય..કયારેય ભૂલી નથી..પોતાના માનસ સંતાનને તે કેમ ભૂલી શકે ? પોતાની છાતીનું દૂધ જેને વાત્સલ્યથી પીવડાવ્યું હતું. તે અહીં આ રીતે મળી જશે તેની તો કલ્પના પણ કેમ આવે? એ ક્ષણને તો પોતે વરસોથી હૈયામાં સંગોપીને બેઠી છે. એ પળ આજે યે તેની ભીતર અકબંધ….

અને દસ વરસથી છાતીમાં ધરબાઇ રહેલી મમતા ફરી એકવાર સજીવન થઇ ઉઠી. આ બોસ થોડો હતો ? આ તો પોતાનું સંતાન..! જેને તે ધરતીકંપમાં ગુમાવી બેઠી હતી. અંતરમાં અધિકારની, મમતાની, સરવાણી આપોઆપ પ્રગટી હતી.

રાત ખરતી રહી. શચીની આંખોમાં આજે ઉંઘનું એકે કણસલું ડોકાયું નહીં.

અંધકારને હડસેલીને ભળુભાંખળું અજવાળું છાને પગલે પ્રવેશી રહ્યું ત્યારે શચીનું મન થોડું શાંત થયું હતું. એમાં શૈલનો શું વાંક ? તેણે તો પોતાને જોઇ પણ કયાં હતી ? તે તો બેભાન જ હતો. તેને કેમ ખબર પડે પોતાની આ સંવેદનાની ? વરસોથી એક મા અજાણ્યા યુવકને શિશુ સ્વરૂપે અંદર સંઘરીને બેઠી હતી. આજે એક માનું, તેના માતૃત્વનું અપમાન થયું હતું. તે ખ્યાલે તીવ્ર પ્રતિક્રિયારૂપે તેનાથી શૈલને એક તમાચો…..

પરંતુ તેમાં શૈલનો દોષ કાઢી શકાય તેમ કયાં હતું ? નિયતિ સિવાય કોને દોષ આપી શકાય ? અને તેની પાસે તો ભલભલા લાચાર.
હવે ?

આખો દિવસ તે એમ જ સૂનમૂન બેસી રહી. ઓફિસે જવાનું મન ન થયું.

એ યાદોના ઓથારમાં, બે દિવસ સુધી તે એમ જ છટપટાતી રહી.

ના, ના, આમ મૌન રહ્યે હવે નહીં ચાલે. શૈલને સાચું કારણ જાણવાનો પૂરો હક્ક છે.

ઓફિસમાં ધીમેધીમે શૈલનું મન પણ શાંત થયું હતું. તે બે દિવસથી શચીની પ્રતીક્ષા કરતો રહ્યો હતો. પોતે શચીની માફી માગી લેશે. કદાચ પોતે શચીને સમજવામાં ભૂલ કરી હતી.
ત્રીજે દિવસે ન જાણે કેમ શૈલથી રહેવાયું નહીં. તે શચીને ઘેર આવી ચડયો.

શચી ચોંકી ઉઠી. શું બોલવું તે સમજાયું નહીં. થોડી મૌન ક્ષણો પછી…..

‘શચી, સોરી, મારા વર્તનથી તમને ખરાબ લાગ્યું. પણ મેં ફકત મારી લાગણી રજૂ કરી હતી. તમે સીધી રીતે ઇન્કાર કરી શકયા હોત…પણ તેને બદલે તમે…. ખેર..! મને લાગે છે મેં તમને સમજવામાં ભૂલ….’

શૈલ વાક્ય પૂરું કરી ન શકયો. તેનો અવાજ રુંધાયો.

શચી મૌન. શું જવાબ આપે તે ?

ફરીથી બે પાંચ મૌન ક્ષણો. શચી કશું બોલ્યા સિવાય પાણીનો ગ્લાસ લઇ આવી અને શૈલને ધર્યો. શૈલે પાણી પીધું. જરાવારે તે થોડો સ્વસ્થ થયો.

‘પ્લીઝ..મારા વિશે કોઇ ગેરસમજ ન કરતા. ફરગેટ એવરીથીંગ..અને કાલથી ઓફિસે આવવાનું ચાલુ કરશો ને ? બીજીવાર મારા તરફથી એવી કોઇ ભૂલ નહીં થાય.’

એકાદ મૌન ક્ષણ પછી તેનાથી રહેવાયું નહીં. તેણે ધીમેથી ઉમેર્યું.

‘ તમે મારી સાથે જે હક્કથી….તેથી મારી ગેરસમજ…’

શૈલ આગળ બોલી ન શકયો. તેનો અવાજ રૂંધાયો. હજુ પણ શચીના મૌનની દીવાલ તૂટી નહીં.

’પ્લીઝ, કંઇક બોલો..હું એવો ખરાબ માણસ નથી ‘

’શૈલ,’

સરને બદલે શૈલ ? શૈલને આશ્ર્વર્ય થયું. તેણે શચી સામે જોયું.

’ શૈલ…તમને યાદ છે ? વરસો પહેલા અહીં ધરતીકંપ આવેલ… ’

’એ કેમ ભૂલી શકાય ? એણે તો મને અનાથ અને એકાકી બનાવ્યો. આજ સુધી એ ઓથારમાંથી હું બહાર આવી શકયો નથી.’

’ તમે એમાંથી કઇ રીતે બચી ગયા ? ‘

’પૂરી જાણ તો નથી. પરંતુ કોઇ ભલી સ્ત્રીએ પોતાનું દૂધ પીવડાવીને મને જીવતદાન આપેલ…એવો આછોપાતળો ખ્યાલ..’

’ એ સ્ત્રી કોણ હતી એની તમને કયારેય જાણ થઇ ? ‘

’ના, હકીકતે મેં તેને શોધવાનો પ્રયાસ પણ કરેલ પણ એ સમય જ એવો હતો આવી કેટલીયે ઘટના બની હશે..અમુક પ્રકાશમાં આવી હશે..અમુક નહીં આવી હોય. અને મેં તો તે સ્ત્રીનો ચહેરો પણ કયાં જોયો હતો ? હું તો બેભાનાવસ્થામાં જ..’

’ તે સ્ત્રીની તમને જાણ થાય તો ?’

’ તો તેના પગ ધોઇને પૂજું. તે તો મારી જીવનદાતા..મારી મા સમાન….. પરંતુ આ બધી વાત અત્યારે ? ‘

શૈલ થોડો ગૂંચવાઇ રહ્યો.

’તમારે તે સ્ત્રીનો ચહેરો જોવો છે ? ‘

’ તમે ઓળખો છો તેને ? ‘

’ બરાબર ઓળખું છું. મળવું છે તમારે એને ? ‘

’ ઓહ ડેફીનેટલી…તે તો મારી માતા સમાન કહેવાય. તેને મળીને મને આનંદ થશે.’

’ એક મિનિટ..’

શચી અંદર ગઇ. પાછી આવી ત્યારે તેના હાથમાં અરીસો હતો શૈલ સામે અરીસો ધરતાં તેણે કહ્યું.

’દેખાય છે આમાં તે સ્ત્રીનો ચહેરો ? ઓળખાય છે એ સ્ત્રી ? ‘

અરીસામાં શચીનું પ્રતિબિંબ તેની સામે…. શૈલ સ્તબ્ધ……!

ફરી એકવાર તેના જીવનમાં ધરતીકંપ …?

( નવનીત સમર્પણ માર્ચ 2010માં પ્રકાશિત વાર્તા..અને ટૂંક સમયમાં આવનાર નવલિકા સંગ્રહ ” તથાસ્તુ “ની વાર્તા )

Filed under: વાર્તા રે વાર્તા, સ્વરચિત કૃતિઓ

સ્મૃતિ - નિરંજન ભગત

2010-03-05T23:55:36Z

ઘરની અંદર
વર્ષોથી એક ખૂણામાં બેસી રહૂં.
મારો ખંડ સુશોભિત,
છત પર બિલોરી ઝુમ્મરો,
ભોંય પર ગૂંથેલી જાજમો,
બારી પર રેશમી પડદા,
ભીંત પર મઢેલા અરીસા,
ટેબલ પર રંગીન ફૂલો;
મારો ખંડ ભર્યો.

ત્યાં ઓચિંતું કોઈક પ્રવેશી ગયું,
મને ઘડી હસાવી, ઘડી રડાવી,
જાણું નહીં ક્યારે એ વિદાય થયું;
મારા ચિત્તમાં એ સ્મૃતિ બની ગયું.
હવે મારો ખંડ ખાલી ખાલી,
હવે માત્ર સ્મૃતિથી જ ભર્યો ભર્યો.

- નિરંજન ભગત

MEN ARE JUST HAPPIER PEOPLE !!!

2010-03-05T22:18:36Z

MEN ARE JUST HAPPIER PEOPLE

NICKNAMES:

If Laura, Kate and Sarah go out for lunch, they will call each other Laura, Kate and Sarah.
If Mike , Dave and John go out, they will affectionately refer to each other as Fat Boy, Godzilla and Four-eyes.

EATING OUT:

When the bill arrives, Mike , Dave and John will each throw in $20, even though it’s only for $32.50. None of them will have anything smaller and none will actually admit they want change back.
When the girls get their bill, out come the pocket calculators.

MONEY:

A man will pay $2 for a $1 item he needs.
A woman will pay $1 for a $2 item that she doesn’t need but it’s on sale.

BATHROOMS:

A man has six items in his bathroom: toothbrush and toothpaste, shaving cream, razor, a bar of soap, and a towel .
The average number of items in the typical woman’s bathroom is 337. A man would not be able to identify more than 20 of these items.

ARGUMENTS:

A woman has the last word in any argument.
Anything a man says after that is the beginning of a new argument.

FUTURE:

A woman worries about the future until she gets a husband.
A man never worries about the future until he gets a wife.

SUCCESS:

A successful man is one who makes more money than his wife can spend.
A successful woman is one who can find such a man.

MARRIAGE:

A woman marries a man expecting he will change, but he doesn’t.
A man marries a woman expecting that she won’t change, but she does.

DRESSING UP:

A woman will dress up to go shopping, water the plants, empty the trash, answer the phone, read a book, and get the mail.
A man will dress up for weddings and funerals.

NATURAL:

Men wake up as good-looking as they went to bed.
Women somehow deteriorate during the night.

OFFSPRING:

Ah, children. A woman knows all about her children. She knows about dentist appointments and romances, best friends, favourite foods, secret fears and hopes and dreams.
A man is vaguely aware of some short people living in the house.

THOUGHT FOR THE DAY

A married man should forget his mistakes. There’s no use in two people remembering the same thing!

E Mail From Rajoo Ananth

મા, કાપલી અને પશ્ચાતાપ…

2010-03-05T06:53:46Z

* ગઈકાલનાં ધોરણ-૧૦નાં ગુજરાતી વિષયની પરીક્ષામાં ‘મા’ પર નિબંધ પૂછાયેલો. હવે, આજ-કાલ પરીક્ષા કેન્દ્રમાં એક પશ્ચાતાપ બોક્સ મુકેલું હોય છે – જે બોક્સમાં તમારે પશ્ચાતાપ કરીને પરીક્ષા પહેલાં કાપલી તેમાં નાખી દેવાની. વિચાર સારો છે. પણ, આશ્ચર્યજનક રીતે તેમાંથી ‘મા’ પરના નિબંધની કાપલી(ઓ) નીકળેલી.+

આ જોઈને આઘાતની લાગણી સિવાય બીજું શું થાય?

+સોર્સ: દિવ્ય ભાસ્કર, ૦૫-૦૩-૨૦૧૦.

ગઝલ – જયંત સંગીત

2010-03-05T06:23:51Z

આંધળી આંખે બધું જોતાં રહે છે ટેરવાં, સ્પર્શનું રૂપાંતરણ કરતાં રહે છે ટેરવાં. એકબીજામાં ભળીને ઓગળી જાતું સકલ, ને સપાટી પર ફકત તરતાં રહે છે ટેરવાં. ના થવાની તૃપ્ત હું ક્યારેય પણ વ્હાલી સખી, રોજ મારામાં તરસ ભરતાં રહે છે ટેરવાં. આ દિવસની માછલી પણ હાથમાં રહેતી નથી, ને ઉપરથી રાત ખોતરતાં રહે છે ટેરવાં. શું કહું ? શરમાઉં છું કહેતા તને સંગીતયા, એમને [...]

સ્ત્રી ભૃણ હત્યા – ડૉ પ્રવીણ સેદાની

2010-03-05T04:55:16Z

Stree nu Brun parikshan ane pachhi brun hatya!!!!

સ્ત્રી ભ્રુણ હત્યા !!

આ વણજન્મેલી વૈદેહીની વેદના તું વિચારી જો.
લોહીથી લથપથ લાગણી વચ્ચે ખુદ તારી તું કલ્પી જો.

પાંચાલીની શક્તિ તારી, મહાભારત જો રચી શકે .
અંબા દુર્ગા કાળીને એક અવસર તો આપી જો .

ગુંગળાતા હિબકતા ડુસકા ,ઉગ્યા પહેલા આથમતા,
ચંદ્ર સરીખી પ્રતિકૃતિને એક વખત અવતારી જો.

કુળદીપકની કેવી ઝંખના જે રૂંધે પાપા પગલીને ,
દંભી સામાજિક મુલ્યોને એક ઠોકર તો મારી જો.

- ડો સેદાની

આવ આપણે રમીએ ધુળેટી – “કાકુ”

2010-03-05T04:52:45Z

આવ આપણે રમીએ ધુળેટી

આવ આપણે રમીએ ધુળેટી, ગમ્મતને ગુલાલે એકમેકને રગદોળીએ,
આંખે ઉગેલ ગુલાબી રંગોમા, અતીતની ગમતી ફોરમ ભેળવીએ

ઘડી બે-ધડી ભારેખમ શબ્દાર્થોના કોથળા કાતરીયામાં લાદીએ
કોઇ કારણ વગર હસીએ ને, અમથુ અમથુ દેકારા માટે બોલીએ

આકાશે ઉગેલી સંઘ્યાની, ભરી ભરી પીચકારી છીનવી લઇએ
કેસુડાની વાંકી કળીથી વાંકુ વાઢી, કેસરી કેસરી થૈ મન ભરીએ

દૂરી થોડી દૂર કરીને પ્રીત્યુની પીચકારી, ભરી એકમેકને પલાળીએ
અણગમતાની કરી હોળી કાલે, ગમતાની આવ આપણે ધુળેટી રમીએ.

“કાકુ”

ફાગણના વાયરા વાયા…રમેશ પટેલ ‘આકાશદીપ’

2010-03-05T04:23:41Z

ફાગણના વાયરા વાયા

કેસરીયો ઘડૂલો મારી કાયા
ઓલા ટહુકાના સાદ મને ભાયા
સહિયરમોરી, ફાગણના વાયરા વાયા

ડાળ ડાળ બેઠેલાં પંખીડાં બોલ્યાં
નજરોનાં નૂર કેમ ખીલ્યાં?
લાગી છે દલડાંને માયા
સહિયરમોરી, ફાગણના વાયરા વાયા

હળવેથી દે સાદ મારી સાહેલી
કોના સપનામાં સાચે ખોવાયાં?
જોને ઝૂલતાં ફૂલડાં શરમાયાં
સહિયરમોરી ,ફાગણના વાયરા વાયા

વાગ્યા પાદરે ઢોલને પાવા
ને નવોઢાનાં મુખડાં મલકાયા
રાધા કાનજી દલડે દેખાયા
સહિયરમોરી,ફાગણના વાયરા વાયા

ઝૂલંતી શાખે મહેકંતી આ મંજરી
હોળીના ગુલાલે નજરું શણગારી
ફાગે જોબનીયાં ઝબોળ્યાં મસ્તીથી
સહિયરમોરી,
અંતરમાં આવી કોઈ હરખે છૂપાયાં

રંગીલા ફાગણના વાયરા રે વાયા
સહિયરમોરી ,ટહુકાના સાદ મને ભાયા.

રમેશ પટેલ ‘આકાશદીપ’

હોળી મુબારક – ડૉ. જગદીપ નાણાવટી

2010-03-05T04:20:59Z

ઓણુકી હોળીએ કરતો વિચાર
તને કેમ કરી રંગુ હું કાલે
કેસરીયો રંગ તરી વેણીના ગલગોટે
ગમતો ગુલાલ તરા ગાલે
ખિલખિલાટ દાંતેથી ખરતું અબિલ અને
ઝાકળ છંટાય તારા ભાલે
વાસંતી વાયરાએ લાલ ચટ્ટક ચુંદડીમા
કોણ તને રંગી ગ્યું…આ..લ્લે…
કાલ કરવું શું સાવ ખાલી ખાલે
આવી અંચઈ પ્રભુ તે કાંઈ ચાલે…???
આમા કોઈનુએ ક્યાંય કશું હાલે..!!
હવે આખ્ખો દિ’ કરવું શું કાલે…
હવે આખ્ખો દિ” કરવું શું કાલે..!!??
આવી અંચઈ પ્રભુ તે કાંઈ ચાલે…???

ડૉ. જગદીપ નાણાવટી

વિજ્ઞાન-અધ્યાત્મ – વિનોબા ભાવે

2010-03-05T00:16:31Z

વિજ્ઞાન-અધ્યાત્મ – વિનોબા ભાવે
(Monday, February 8, 2010 · પ્રકાર : આધ્યાત્મિક લેખ · સાહિત્યકાર : વિનોબા ભાવે )
[વિશેષ નોંધ : પ્રિય વાચકમિત્રો, આમ તો આપ સૌ તમામ લેખો એકાગ્રતાથી જ વાંચતા હશો, આમ છતાં કેટલાક લેખોમાં હું આપની વિશેષ એકાગ્રતા ચાહું છું. આ લેખ તેમાંનો એક છે. ‘આપણે તે વળી ધ્યાન કરવાનો ક્યાં સમય છે ?’ એમ સમજીને કૃપયા આ લેખને એકબાજુ મુકી ન દેશો. ધ્યાનને આપણે ફક્ત અધ્યાત્મિક પ્રક્રિયા તરીકે ગણ્યું છે, જે તેનો ખૂબ સીમિત અર્થ છે. ધ્યાન એટલે આપણે આપણા મનને સ્વસ્થ કરવાની પ્રક્રિયા. એ ખુલ્લી આંખે પણ થઈ શકે છે. અહીં એ અર્થમાં ધ્યાનની વાત કરવામાં આવી છે, જે ખૂબ રસપ્રદ છે. આપણે સૌ સ્વસ્થ જીવનના ચાહક છે અને તેથી મન તેમજ ચિત્તની સ્વસ્થતા અને પ્રસન્નતામાં વધારો કરે એવી બાબતોની આપણી ખોજ સતત રહેવી જોઈએ. આવો, આચાર્ય વિનોબાના શબ્દે આપણે ધ્યાનના અર્થને એક નવા પરિપ્રેક્ષ્યમાં સમજીએ. આ પુસ્તકમાં વિજ્ઞાનનો યર્થાથ ઉપયોગ કરવાની અને અધ્યાત્મને વ્યવહારિક અર્થમાં સમજવાની બાબત પર વિશેષ સમજ આપવામાં આવી છે. પુસ્તક ખરેખર વસાવવા લાયક છે. આ વિચારો આપણા સૌ પરિવારજનો સુધી પહોંચે તે આજના સમયમાં અત્યંત જરૂરી છે. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે. – તંત્રી.]

[1] ધ્યાન પ્રક્રિયાની એક રૂપરેખા

ઘણીવાર લોકો મને પૂછે છે કે તમને ધ્યાન કેવી રીતે સધાય છે ? હું કહું છું કે હું આળસું છું એટલા માટે મને ધ્યાન ઝટ સધાય છે. મને થાય છે કે આપણા મનને આપણે ચારેકોર મોકલતા રહીએ છીએ તો તકલીફ થાય છે. એવી તકલીફ શું કામ વહોરી લેવી ? તેથી મારા જેવા આળસુને ધ્યાન સહજ સધાય છે. મનને એકાગ્ર કરવા માટે મારે કાંઈ કરવું નથી પડતું. અનેકાગ્ર કરવા માટે કોશિશ કરવી પડે છે.

મારું કહેવું છે કે આ આળસુપણાની કીંમત જ્યાં સુધી લોકોને નહીં સમજાય, ત્યાં સુધી ધ્યાન સહજ નહીં બને. મનની પાછળ દોડી-દોડીને ખુવાર થતા રહેવાને બદલે મનથી આપણે અલગ છીએ, મન તો આપણું કહ્યાગરું છે, તેની પાસેથી આપણે આપણી મરજી મુજબ કામ લઈ શકીએ છીએ, એ વાતનું ભાન થવું, એ અત્યંત મહત્વનું છે. એક વાર મનથી અલગ થઈ જશો કે ધ્યાન વગેરે સાવ રમત વાત બની જશે. રાગ-દ્વેષ, તીવ્ર ગમા-અણગમા, પૂર્વગ્રહ ને પક્ષપાત, એ બધા મનના ખેલ છે. એટલે મનથી અલગ થવું, એ સાધનાનો આરંભ છે. ત્યારબાદ મનથી ઉપર ઊઠવાનું છે. મનથી અલગ થવું એક વાત છે અને મનથી ઉપર ઊઠવું બીજી વાત છે. હું તો કહીશ કે ધ્યાનની કોશિશ કરવા કરતાંયે મનથી ઉપર ઊઠવું વધારે મહત્વનું છે. મનથી ઉપર ઊઠીશું, ત્યારે પ્રત્યેક વિચાર શાંત બુદ્ધિના સ્તરેથી થશે, અને મન આપણું કહ્યાગરું થઈને વર્તશે.

રામદાસ સ્વામીએ કહ્યું છે, ‘બુદ્ધિ કરાવી સ્વાધીન, મગ મજૂર આહે મન’ – બુદ્ધિ જો આપણી સ્વાધીન રહી, મનથી ઉપર ઊઠીને બુદ્ધિ જો આપણા હાથમાં આવી ગઈ, તો મન તો બિચારું આપણું મજૂર છે, આપણે કહીશું તેમ કરશે. કામ કરવાની શક્તિ મનમાં છે અને તે મનનો ગુણ છે. પણ આપણને મનના આ ગુણનો લાભ મળતો નથી, કારણ કે જે કામ બુદ્ધિનું છે, તે આપણે મન પાસે કરાવીએ છીએ. બુદ્ધિ દ્વારા મનને નિર્દેશ દેતા રહેવાને બદલે આપણે મનને જ છુટ્ટો દોર આપી દઈએ છીએ ! એટલે પછી કામ બગડે છે. માટે સૌથી પહેલાં મનથી અલગ થઈ જવું, પછી તેનાથી ઉપર ઊઠવું, અને ત્યારબાદ બુદ્ધિના સ્તર પર રહીને મનનો ઉપયોગ મજૂર તરીકે કરવો.

પતંજલિએ ધ્યાન, સમાધિ વગેરેની વાત કરી છે, તેની હું અહીં ચર્ચા નથી કરતો. તેમાં આવતા પારિભાષિક શબ્દો પણ હું છોડી દઉં છું. હું માત્ર મારા અનુભવની વાત કરું છું. મેં જોયું છે કે જેમ માણસ પાણીમાં ઉપર-ઉપર તરે છે, પાણીમાં ડૂબતો નથી, તેમ મનમાં પણ ડૂબવાનું નથી, માથું બહાર રાખીને તેમાં મોજથી તરવાનું છે. ડૂબ્યા તો ગયા. બોલવા-ચાલવામાં, હસવા-રમવામાં, કામ કરવામાં હંમેશાં તરતા રહેવાનું છે, અંદર ડૂબવાનું નથી. આટલું સધાશે, તો ધ્યાન સરળ થઈ જશે. એટલે મનથી અલગ થવું, મનથી ઉપર ઊઠવું અને બુદ્ધિના સ્તર પર રહીને મનનો ઉપયોગ કરવો. માણસ જે કાંઈ કરે છે, તે મન દ્વારા જ કરે છે. તો, જેના દ્વારા બધાં કામ થાય છે, તે એજન્સી જો બગડેલી હોય, તો બધાં કામ બગડી જશે. આંખ સારી છે, પણ મન ખરાબ છે તો જોવાનું કામ સારી રીતે નહીં થાય. આમ, બધાં કર્મો ઈન્દ્રિયો મારફત થાય છે, તોયે કર્મનું સારું હોવું કે ખરાબ હોવું મન ઉપર નિર્ભર રહે છે. તેથી આપણું મન કેવું છે, તે જોવું, તેનું પરીક્ષણ કરતા રહેવું બહુ જરૂરી છે.

હવે, મનને પારખવાનો મોકો આપણને ધ્યાનમાં મળે છે. આપણે ધ્યાન માટે બેસીએ છીએ, તો અનુભવ એવો થાય છે કે મન અહીં-તહીં દોડતું રહે છે. આને લીધે ધ્યાન સધાતું નથી. પરંતુ આમાં લાભ એ થાય છે કે મનને પારખવાનો મોકો આપણને મળે છે. મન ક્યાં-ક્યાં ગયું, તે આપણને ખબર પડે છે. મનની રસ-રુચિ કઈ છે, તે આપણને સમજાય છે. તેથી ધ્યાનમાં સૌથી પહેલાં મનના સંચારનું બારીક નિરીક્ષણ કરવું. સવારે પ્રાર્થના માટે બેઠાં. પણ આપણે જોયું કે મન પ્રાર્થનામાં નહોતું. એ જ વખતે એક પક્ષી બોલ્યું. તેના પરથી યાદ આવ્યું કે બાર વરસ પહેલાં દિલ્લીમાં પક્ષીનો આવો જ અવાજ સાંભળ્યો હતો. અને ત્યારે દિલ્લીમાં જે માણસના ઘરે ગયા હતા, તેની યાદ આવી. તે માણસે વાતચીતમાં એમ કહેલું કે રેલવેની મુસાફરીમાં તેનો દીકરો મરી ગયો હતો. તેના પરથી મુસાફરી યાદ આવી. તે વખતે આપણે ક્યાં-ક્યાં ગયા હતા – મુંબઈ, નાગપુર વગેરે. આમ, મન એક પછી એક અનુબંધ શોધતું દોડતું રહે છે. મનની પાછળ-પાછળ જઈને આ બધું બરાબર જોતા રહો, તેનું નિરીક્ષણ કરતા રહો. અને આ બધું લખી રાખો. આ રીતે દસ-બાર વાર નિરીક્ષણ કરવાથી મનનું આખુંયે ચલચિત્ર તમારી સામે આવી જશે. પછી જેમ બીજા કોઈનું ચરિત્ર વાંચતા હો, તેમ તમારું પોતાનું લખેલું વાંચી જાવ. તે તમારું ચરિત્ર નહીં, તમારા મનનું ચરિત્ર છે. આ રીતે સૌથી પહેલાં તો તમારા મનના સંચારનો સાક્ષીભાવે અભ્યાસ કરો – મન ક્યાં જાય છે, કેમ જાય છે. તમને જણાશે કે સામાન્ય રીતે જેમ બાળક પોતાના નક્કી કરેલા રસ્તે જાય છે, તેમ જ મનનાયે અમુક પાંચ-પચીસ રસ્તા છે. મોટે ભાગે મન એ જ રસ્તાઓ પર ભટકતું રહે છે, અથવા તો અમુક રસ્તાઓનું મિશ્રણ કરે છે. રોજ તમે એનો પીછો કરતા રહેશો અને છણાવટ કરતા રહેશો, તો છેવટે મન થાકી જશે. તેના ખ્યાલમાં આવશે કે આ માણસ તો પોતાને મારાથી અળગો માને છે, અને મારું નિરીક્ષણ કર્યા કરે છે. તે જોશે કે આ માણસ મારો ફોટો લઈ રહ્યો છે. તો આખરે મન થાકશે, પોતાની હાર માની લેશે.

મનનું આવું ચલચિત્ર તમારી સામે આવી જવાથી તમને ખ્યાલમાં આવશે કે તેની વિશેષ આસક્તિનું સ્થાન ક્યં્ કયું છે. આવી આસક્તિને ઓળખીને મનને તે તરફ જવાનો મોકો ન મળે, એવી હવે કોશિશ કરવી. ક્યારેક તમે એવુંયે જોશો કે મનની અમુક ઈચ્છા હોય છે. પણ પછી બીજી વાર વિચારવાથી તેને થાય છે કે આ ઠીક નથી. આના ઉપરથી તુરત ખ્યાલમાં આવશે કે એવી બીજી કોઈ એજન્સી છે, જે મનને રોકે છે. તેનું નામ છે, વિવેક. આમ, વિવેકને મનથી અલગ રીતે ઓળખવાનો છે. એટલે આ વિવેકને ઓળખીને તમારે મનને એમ કહેતા રહેવું કે અત્યાર સુધી તું બહુ ભટકતું રહ્યું, હવે જરા થોભી જા. આને નિરોધ-પ્રક્રિયા કહે છે, જે સાક્ષીભાવે નિરીક્ષણ કર્યા બાદ સધાય છે. મન ક્યાં-ક્યાં જાય છે, તેનો નકશો-ભૂગોળ જાણી લીધા બાદ નિરોધ સધાશે.

ધ્યાનની હવે શરૂઆત થશે. મનને ક્યાંય ભટકવા ન દઈએ અને પછી ચિત્તને મૂળ વિષય ઉપર સ્થિર કરતા જઈએ. કોઈ એક વિષય ઉપર, કોઈ પ્રિય મંત્ર ઉપર કે કોઈ સગુણ રૂપ ઉપર, જેના ઉપર આપણા ચિત્તને શ્રદ્ધા હોય, ત્યાં ચિત્તને સ્થિર કરવાની કોશિશ કરીએ. શરૂ-શરૂમાં ચિત્તને સ્થિર કરવા માટે આવી રીતના કોઈ ને કોઈ આલંબનની જરૂર જણાતી હોય છે. પછી ધીરે-ધીરે એવો અનુભવ આવતો જશે કે આવા કોઈ આલંબન વિનાયે ચિત્ત સ્થિર રહેશે, શાંત રહેશે. ધ્યાન માટે એકાગ્રતા સાધવાની હોય છે. તે એકાગ્રતા કેમ સધાય, તેના અનેક સાધકોએ અનેક ઉપાય બતાવ્યા છે. જેને જે રુચે, જે માફક આવે, તે કરે. આમાં કેટલાંક બાહ્ય સાધનો અને બાહ્ય અનુકૂળ પરિસ્થિતિનો આશરો લેવાય છે. ક્યાંક સંગીત રાખે છે, ક્યાંક જ્યોતિ રાખે છે, ક્યાંક ધૂપ-દીપ રાખે છે. આ બધું એકાગ્રતા સાધવા માટે અનુકૂળ છે. એવી જ રીતે ધ્યાન માટે સૌથી વધુ અનુકૂળ સમય પ્રાત:કાળ છે. તે અનુપમ છે, જાણે તે સત્વગુણનો જ પ્રતીક છે. અંધકાર ચાલ્યો ગયો છે, પ્રકાશ હજી આવ્યો નથી. દિવસ રજોગુણનો પ્રતિનિધિ છે, અને રાત તમોગુણની. તે બંનેનો સંધિકાળ સત્વગુણનો, આત્માના સમત્વનો, પ્રશાંતતાનો પ્રતિનિધિ છે. તે સમય ચિત્તની એકાગ્રતા સાધવા માટે બહુ ઉપયોગી છે. ધ્યાન માટે તે સમયનો ઉપયોગ કરી લેવાનું નિ:સંશય શ્રેયસ્કર છે. આમ, બાહ્ય પરિસ્થિતિની અનુકૂળતા અવશ્ય અપેક્ષિત છે. આસપાસનું વાતાવરણ અશાંત હોય, પરિસ્થિતિ ઘણી પ્રતિકૂળ હોય, તો ધ્યાન માટે જોઈતી ચિત્તની એકાગ્રતા સધાશે નહીં. આપણે ધ્યાન કરવા બેઠા અને નજીકમાં કૂતરાં ભસતાં હોય, તો ધ્યાન વિચલિત થઈ જશે. એટલા માટે ધ્યાન કરવા સારું એવું સ્થાન હોય, જ્યાં કોઈ જાતની ગરબડ ન હોય. એકાગ્રતા સાધવા માટે કેટલાકને એકાંત જોઈએ. તો, જરૂર જણાય તો ધ્યાન માટે એકાંતમાં પણ જઈ શકાય.

[2] ધ્યાન જીવન સાથે વણાઈ જવું જોઈએ

ધ્યાન માટે શરૂ-શરૂમાં કોઈ ને કોઈ આલંબન જોઈશે. અનેક સાધકોએ તે માટે અનેક ઉપાયો બતાવ્યા છે. કોઈ શ્લોક ઉપર કે વાક્ય ઉપર ચિંતન કરવું. તેના અર્થનું મનન કરવું. થોડા દિવસ એક વાક્ય, થોડા દિવસ બીજું, એમ પણ કરી શકાય. હિંદુઓમાં મૂર્તિ વધારે પ્રચલિત છે. ચિત્તની સામે મૂર્તિ રાખીને તેનું માનસિક દષ્ટિએ ચિંતન કરવું. અનેક ભક્તોએ મૂર્તિઓનું ધ્યાન કર્યું છે. પથ્થરની મૂર્તિ પરથી તેના ગુણોનું સ્મરણ થાય છે. જેમ મૂર્તિ કામમાં આવે છે, તેમ અવતારનું ચિત્ર પણ કામમાં આવે છે. ઈશુનું ધ્યાન પ્રેમના પ્રકર્ષના પ્રતીક સ્વરૂપ છે. ઈશુએ સમાજ માટે બલિદાન આપ્યું. ઈશુના વધસ્તંભ પરથી ખ્યાલમાં આવે છે કે દુનિયાની સેવામાં બલિદાન આપવું જોઈએ. જુદા જુદા અવતારી પુરુષોમાં જુદા જુદા ગુણોનો ઉત્કર્ષ જોવા મળે છે. તે ગુણોનું ચિંતન કરીએ અને તેને આપણા જીવનમાં ઉતારવાનો પ્રયત્ન કરીએ. કૃષ્ણમાં પ્રેમનો ગુણ દેખાય છે, રામમાં સત્ય, બુદ્ધમાં કરુણા. સત્ય-પ્રેમ-કરુણાના જપથીયે ગુણ-સ્મરણ થઈ શકે છે.

સૃષ્ટિમાં નિયમિતતાનો ગુણ ભરપૂર જોવા મળે છે. સૂર્ય, ચંદ્ર, તિથિ, ગ્રહણ આદિ બધું જ નિયમિત ચાલે છે. તેનું ચિંતન કરીને આપણા જીવનમાંયે આવી નિયમિતતા લાવવાની છે. માત્ર મહાપુરુષોમાં જ નહીં, આપણી આસપાસના સમાજમાંયે જુદા જુદા માણસમાં જુદા જુદા ગુણ દેખાય છે, તેનું સ્મરણ કરવું અને બીજાના ગુણ આપણાથી અપનાવાય તેટલા અપનાવવા. તમારામાં જો ગુણ ખેંચવાની શક્તિ આવી ગઈ, તો સમજવું કે ધ્યાન-શક્તિ આવી ગઈ. નહીં તો તમે ભલે પદ્માસન લગાવીને બેસો કે આંખ બંધ કરીને, ધ્યાન-શક્તિ તમારા હાથમાં નહીં આવે. વસ્તુમાત્રમાંથી ગુણ ખેંચવાની શક્તિ આવશે, ત્યારે જ ધ્યાનશક્તિ પ્રાપ્ત થશે. આવો જ એક ઉપાય છે, નામ-સ્મરણનો. તેમાં શબ્દ જ બોલાય છે. તે સગુણ કોઈક નામ હોય કે નિર્ગુણ પણ હોય. નિર્ગુણ પંથ, સહજિયા પંથે શ્વાસની સાથોસાથ નામસ્મરણ કરવાનું કહ્યું છે. ‘સોડહમ’. ‘સ:’ એટલે બ્રહ્મ અને ‘અહમ’ એટલે અહંકાર. આપણે જે શ્વાસ બહાર છોડીએ છીએ, તે દૂષિત હોય છે. તે છે અહંકાર. તેને છોડવાનો હોય છે. જે શ્વાસથી અંદર સ્વચ્છ હવા લઈએ છીએ, તે છે બ્રહ્મ. આવી એક જૂની પદ્ધતિ છે. સામાન્ય માણસને ધ્યાનમાં આગળ વધવા માટે આવું કોઈ ને કોઈ આલંબન ઉપયોગી થઈ પડે છે. પરંતુ આવા કોઈ બાહ્ય સાધનની મદદ વિનાયે ચિત્તની એકાગ્રતા સધાવી જોઈએ. નાના બાળકનું મન સહજ એકાગ્ર થઈ જાય છે, ધ્યાનસ્થ થઈ જાય છે. હા, તેનું દિમાગ હજી કમજોર હોવાને કારણે એનું ધ્યાન વધુ વખત ટકતું નથી, પરંતુ એકાગ્રતા એના માટે બહુ સહજ છે. આનું કારણ છે, ચિત્તમાં મેલ ન હોવો. બાળકનું ચિત્ત નિર્મળ હોય છે, એટલે એને ધ્યાન સહજ સધાય છે. માટે ચિત્તશુદ્ધિ જ સ્થાયી એકાગ્રતાનું મુખ્ય અને પ્રત્યક્ષ સાધન છે. બીજા બધા કોરા ઉપાયો છે.

ધ્યાન માટે સૌથી વધારે જરૂર છે, નિર્મળતાની. જેમ આપણે ભગવાનની પૂજા માટે બેસીએ છીએ, તો સ્નાન કરીને બેસીએ છીએ, સ્નાન કર્યા વિના બેસતા નથી, તેમ ધ્યાન કરતાં પહેલાં ચિત્તનું સ્નાન થવું જોઈએ. ચિત્તની શુદ્ધિ થવી જોઈએ. જ્યાં સુધી ચિત્ત શુદ્ધ થયું નથી, ત્યાં સુધી ધ્યાન સધાતું નથી. સમજવાની વાત એ છે કે પરમાત્મા આપણી બહાર નથી, અંદર છે, હૃદયમાં છે; પણ તેના ઉપર આવરણ છે, અને તેની નીચે એ ઢંકાયેલો છે. અંદર જ્યોતિ છે, પણ ઉપર જે આવરણ છે, તેના પર મેલ જામેલો છે. જેમ કે ફાનસ છે, તેની અંદર જ્યોતિ હોય છે અને તેના ઉપર કાચનું આવરણ હોય છે. હવે, જો કાચ ઉપર મેલ હોય, તો અંદરની જ્યોતિ સ્પષ્ટ દેખાતી નથી, તેનો પ્રકાશ ચોખ્ખો જણાતો નથી. કાચ પરનો મેલ સાફ કરી નાખો, તો અંદરની જ્યોત ઝળહળી ઊઠે છે. તેવી જ રીતે આપણી અંદર પણ પરમાત્માની જ્યોતિ છે, પણ તેની ઉપર જે બુદ્ધિનું, ચિત્તનું આવરણ છે તે મેલું છે. એટલા વાસ્તે અંદર જે પરમાત્માની જ્યોતિ છે, તે દેખાતી નથી. મેલ કાઢી નાખીશું, તો અંદરની પરમાત્માની જ્યોતિ એકદમ ઝળહળી ઊઠશે. ધ્યાન માટે સૌથી મોટી કોઈ આવશ્યકતા હોય, તો તે આ ચિત્તશુદ્ધિની પ્રક્રિયાની છે. આ સિવાય બીજી કશી ઊઠવેઠની જરૂર નથી. ધ્યાનને માટે સૌથી ઉત્તમ સાધન છે, ચિત્તની શુદ્ધિ. ચિત્ત જો શુદ્ધ થઈ જાય, તો ધ્યાનમાં તુરત એકાગ્રતા સધાશે, અને ત્યારે ખરું ધ્યાન થશે.

પતંજલિએ પણ આવો જ સંકેત કર્યો છે. એમની ભાષામાં કહીએ તો, ધ્યાનયોગને યમ-નિયમનો આધાર આવશ્યક છે. યમ-નિયમ એ આખરે ચિત્તશુદ્ધિની સાધના જ છે. જ્યારે ચિત્તશુદ્ધિ થઈ જાય છે, પ્રસન્નતા પ્રાપ્ત થઈ જાય છે, ત્યારે પછી ચિત્તને સ્થિર કરવા માટે કે એકાગ્ર કરવા માટે બીજી બધી ચિંતા કરવી પડતી નથી. ‘પ્રસન્નચેતસો હ્યાશુ બુદ્ધિ: પર્યવતિષ્ઠતે.’ ચિત્તની પૂરી શક્તિ પ્રસન્નતા પ્રાપ્ત કરવામાં લગાવો ! ગીતા કહે છે કે, ચિત્તને પ્રસન્ન કરો, તો એકાગ્રતા સાધવામાં મુશ્કેલી નહીં પડે. સૌથી પહેલાં ચિત્તને નિર્મળ કરો, શુદ્ધ કરો, પ્રસન્ન કરો, તો તે પોતાની મેળે શૂન્યમાં જશે અને એકાગ્ર થશે. આમ, પૂરી ધ્યાન-પ્રક્રિયા જ કપાઈ ગઈ ! ગીતામાં ધ્યાન-પ્રક્રિયાનો પત્તો જ નથી.

જો કે છેવટે એક વાત સમજી લેવા જેવી છે કે, ધ્યાન એ કોઈ જીવનથી અલાયદી વસ્તુ નથી. ધ્યાન જીવન સાથે સંકળાયેલું છે. તમારા જીવનની અસર ધ્યાન ઉપર પણ પડશે જ. ધ્યાનમાં એકાગ્રતા ને સ્થિરતા ત્યારે આવશે, જ્યારે તમારા જીવનમાં એકાગ્રતા ને સ્થિરતા રહેશે. બહારનો અપરંપાર સંસાર જો આપણા મનમાં કાયમ ભર્યો પડ્યો હશે, તો ધ્યાનમાં એકાગ્રતા સાધવાનું શક્ય નહીં બને. મનની દોટ કાયમ બહારની તરફ રહેશે, તો આપણી જ્ઞાનશક્તિ, આત્મશક્તિ ક્ષુદ્ર બાબતોમાં નષ્ટ થતી રહેશે. માટે મનની બેઠક બદલ્યા વિના ધ્યાન સધાશે નહીં. મનની બેઠક શુદ્ધ હોવી જોઈએ. આ માટે આપણા બધા વ્યવહાર શુદ્ધ હોવા જોઈએ. આપણા બધા વ્યવહારો જો માત્ર વ્યક્તિગત લાભ માટે, વાસના-તૃપ્તિ માટે, અથવા બાહ્ય બાબતો માટેના જ રહ્યા કરશે, તો વ્યવહારશુદ્ધિ ને જીવન-શુદ્ધિ થશે નહીં, અને તે ધ્યાનમાં એકાગ્રતા સાધવામાં નડતરરૂપ બનશે.

આ ઉપરાંત જરૂરી છે, જીવનની પરિમિતતા. આપણું બધું કામ નિયમિત, વ્યવસ્થિત અને માપ-તોલ મુજબ થવું જોઈએ. ગણિત આપણી બધી ક્રિયાઓમાંયે આવવું જોઈએ. ઔષધિ જેમ બરાબર ઉચિત માત્રામાં લેવાય છે, તેમ જ આહાર-નિદ્રાનુંયે હોવું જોઈએ. પ્રત્યેક ઈન્દ્રિય આપણા કાબૂમાં હોય. આની સાથે જ જીવનમાં સમદષ્ટિ હોવી જોઈએ. વિશ્વ તરફ જોવાની ઉદાર દષ્ટિ, શુભ દષ્ટિ, સમદષ્ટિ કેળવ્યા વિના એકાગ્ર થઈ શકાશે નહીં. આ સમસ્ત સૃષ્ટિ મંગલમય લાગવી જોઈએ. આખી સૃષ્ટિ પર મને વિશ્વાસ હોય. ‘વિશ્વં તદ ભદ્રં યદવન્તિ દેવા:’ – આ વિશ્વ મંગલ છે, કેમ કે પરમેશ્વર તેની સારસંભાળ રાખે છે. અંગ્રેજ કવિ બ્રાઉનિંગે પણ આવું જ કહ્યું છે : ‘ઈશ્વર આકાશમાં વિરાજમાન છે, અને વિશ્વ આખું બરાબર જ ચાલી રહ્યું છે.’ આપણા મનમાં જો એવો નિશ્ચય નહીં હોય કે આ સૃષ્ટિ શુભ છે, તો ચિત્તની એકાગ્રતામાં ખલેલ પહોંચશે. જ્યાં સુધી હું એમ માનતો રહીશ કે સૃષ્ટિ બગડેલી છે, ત્યાં સુધી હું ચારે કોર શંકાશીલ દષ્ટિએ જ જોતો રહીશ. અને તો મારી એકાગ્રતા નહીં સધાય. સર્વત્ર માંગલ્ય જોવાની ટેવ પાડશો, તો ચિત્ત આપોઆપ શાંત થતું જશે. માટે સમદષ્ટિની ભાવના ઘૂંટતા રહેવી, એ એકાગ્રતા ને ધ્યાન માટેનો ઉત્તમ ઉપાય છે. એક વાત નક્કી કે, ધ્યાનમાં બાહ્ય અવલંબનો ઉપયોગી થશે ખરાં, બાહ્ય પરિસ્થિતિની અનુકૂળતાયે તેમાં મદદરૂપ થશે; પરંતુ ચિત્તશુદ્ધિ, જીવનની શુદ્ધતા, જીવનની પરિમિતતા, જીવન તેમ જ વિશ્વ તરફ જોવાની સમદષ્ટિ, શુભ દષ્ટિ ધ્યાનયોગની સાધનામાં સૌથી મહત્વનો ભાગ ભજવશે. આમ, ધ્યાન એ કોઈ અલાયદી વસ્તુ નથી; તે જીવન સાથે, આપણા રોજબરોજના વહેવાર-વર્તન સાથે વણાઈ જવું જોઈએ. આપણાં બધાં કામો ધ્યાન સ્વરૂપ થઈ જવાં જોઈએ. ચિત્ત શુદ્ધ હોય, ખાલી હોય, તો કામ કરતાં-કરતાં ધ્યાનની અનુભૂતિ થશે.

છેલ્લે કહી દઉં કે ધ્યાન સધાયું કે નહીં, તેની કસોટી શી ? તમે સ્નાન કર્યું કે નહીં, તેની જે કસોટી છે, તે જ આની પણ છે. તમે પ્રસન્નતા અનુભવો, પોતાની જાતને સ્વચ્છ ને નિર્મળ અનુભવો, ઉત્સાહ-અનુભવો, તો તમે સ્નાન કર્યું એમ મનાય. તમે ખાધું, તેનો પુરાવો શો ? પેટમાં શાંતિ અનુભવાય, થાક ઊતરી જાય, તો જાણ્યું કે તમે ખાધું. એવી જ રીતે તમે ધ્યાન કર્યું અને તમારામાં ઉત્સાહ આવી ગયો, તમારું ચિત્ત પ્રસન્ન થઈ ગયું, તો માનવું કે તમને ધ્યાન સધાયું. આનું પ્રમાણ તમે પોતે જ છો. તમારી પ્રસન્નતા, શાંતિ, ઉત્સાહ એ જ તમારા ધ્યાનનું પ્રમાણ છે.

બાકી તો ધ્યાન વિશે ઘણી વાર આપણે સાવ ભ્રમમાં જ રહીએ છીએ. આપણને થાય કે આપણે મોટું ધ્યાન કર્યું, પણ ખરી કમાણી કશી ન થઈ હોય ! ધારો કે હું અઢી વાગ્યે ધ્યાનમાં બેઠો. ત્રણ વાગ્યે મારો ભોજનનો સમય છે, પણ હું તો ત્યાં સુધી સતત ધ્યાનમાં જ રહ્યો. મારા સાથીએ, મને ખવડાવનારાએ મને ધ્યાનમાંથી જગાડ્યો નહીં. ત્રણ વાગ્યા ઉપર પાંચ-દસ મિનિટ થઈ ગઈ. એટલે હું ગુસ્સે થઈ ગયો, અરે જયદેવ, તેં મને જગાડ્યો નહીં ? ધ્યાનમાંથી ઊઠતાંવેંત મારાથી આવો ગુસ્સો થઈ ગયો, તો સમજવું કે મારું ધ્યાન વ્યર્થ હતું. ધ્યાનથી તમને જો શાંતિ ને પ્રસન્નતા નહીં લાધી, તો એવા ધ્યાનનો અર્થ શો ? માટે શાંતિ, પ્રસન્નતા, ઉત્સાહ એ જ બધું ધ્યાનની ખરી કસોટી છે. એ સિવાય ધ્યાન પાછળ દોડવાનો કોઈ અર્થ નથી, એવું મને અનુભવથી સમજાયું છે.

માટે કોઈ મને પૂછે કે, ધ્યાન માટે સૌથી પહેલાં શું કરવું જોઈએ ? તો હું કહીશ કે, મહેનત-મજૂરી અને ભગવાનની પ્રાર્થના. કોઈ પૂછે કે, ધ્યાનનો હેતુ શો ? ધ્યાનનું લક્ષ્ય શું ? તો હું કહીશ કે, ચિત્તશુદ્ધિ. ચિત્તમાં કોઈ વિકાર ન રહે, એ ધ્યાનનો હેતુ છે, ધ્યાનનું ધ્યેય છે. કોઈ મને પૂછે કે, સાચું ધ્યાન કોને કહેવું ? તો હું કહીશ કે, મારે મન સાચું ધ્યાન એટલે ચિત્તની શાંતિ. ચિત્ત પ્રક્ષુબ્ધ ન હોય, ચિત્ત પ્રશાંત બની જાય, ત્યારે ધ્યાન સધાયું, એમ કહેવાય.

[કુલ પાન : 142. કિંમત રૂ. 50. પ્રાપ્તિસ્થાન : યજ્ઞ પ્રકાશન સમિતિ, હિંગલાજમાતાની વાડીમાં, હુજરાત પાગા, વડોદરા-390001. ફોન : +91 265 2437957 +91 265 2437957.]

લાગણીવશ હૃદય ! - ગની દહીંવાળા

2010-03-04T23:55:11Z

આજે ગનીચાચાની પૂણ્યતિથિના દિવસે એમને હ્રદયપૂર્વક શ્રધ્ધાંજલી સાથે સાંભળીએ એમની આ ખૂબ જ જાણીતી ગઝલ.

(ગની દહીંવાલા….Photo: ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ)

સંગીત: ભરત પટેલ
સ્વર: નિગમ ઉપાધ્યાય

This text will be replaced

તું ન માને કહ્યું, તું ન વર્તે સમય, લાગણીવશ હૃદય ! લાગણીવશ હૃદય !
છે મને રાત દી એક તારો જ ભય, લાગણીવશ હૃદય ! લાગણીવશ હૃદય !

જોતજોતામાં થઇ જાય તારું દહન, વાતોવાતોમાં થઇ જાય અશ્રુ-વહન,
દવ દીસે છે કદી તો કદી જળપ્રલય, લાગણીવશ હૃદય ! લાગણીવશ હૃદય !

કોઇ દુખિયાનું દુઃખ જોઇ ડૂબી જવું, હોય સૌન્દર્ય સામે તો કહેવું જ શું !
અસ્ત તારો ઘડીમાં, ઘડીમાં ઉદય, લાગણીવશ હૃદય ! લાગણીવશ હૃદય !

એ ખરું છે, કે દુઃખ મુજથી સે’વાય ના, એ ય સાચું તને કાંઈ કે’વાય ના,
હાર એને ગણું કે ગણું હું વિજય ? લાગણીવશ હૃદય ! લાગણીવશ હૃદય !

આભ ધરતીને આવી ભલેને અડે, તારે પગલે જ મારે વિહરવું પડે !
તારી હઠ પર છે કુરબાન લાખો વિનય, લાગણીવશ હૃદય ! લાગણીવશ હૃદય !

મારે પડખે રહી કોઈનો દમ ન ભર, સાવ બાળક ન બન, ઉદ્ધતાઈ ન કર !
બીક સંજોગની છે, બૂરો છે સમય, લાગણીવશ હૃદય ! લાગણીવશ હૃદય !

એક વાતાવરણ સરજીએ હર પળે, આ જગતની સભા કાન દઈ સાંભળે,
હું કવિતા બનું, તું બની જા વિષય, લાગણીવશ હૃદય ! લાગણીવશ હૃદય !

એક સોનેરી અપરાધની તું સજા, પાત્રમાં દુઃખના જાણે ભરી છે મઝા,
જખ્મ રંગીન છે, દર્દ આનંદમય, લાગણીવશ હૃદય ! લાગણીવશ હૃદય !

પારકી આગમાં જઈને હોમાય છે, તારે કારણ ‘ગની’ પણ વગોવાય છે,
લોકચર્ચાનો એ થઈ પડ્યો છે વિષય, લાગણીવશ હૃદય ! લાગણીવશ હૃદય !

- ગની દહીંવાલા

——
વિવેકના શબ્દોમાં ગનીચાચા વિષે:

અબ્દુલગની અબ્દુલકરીમ દહીંવાળા (જન્મ:17 Oct, 1908, મૃત્યુ: 05 March, 1987) ગુજરાતીના પ્રથમ પંક્તિના ગઝલકાર અને ગીતકાર છે એમ કહીએ તો કદાચ એમનું નહીં, આપણી ભાષાનું જ બહુમાન કરીએ છીએ. સુરતના વતની અને ધંધે દરજી. રીતસરનું શિક્ષણ માત્ર ત્રણ ચોપડીનું પણ કવિતાની ભાષામાં જાણે કે ડૉક્ટરેટ. આપસૂઝથી જ ગુજરાતી અને ઉર્દૂ ભાષા પર એવી હથોટી મેળવી કે એમની કવિતાઓ ભાષાની છટા, લઢણ, ધ્વન્યાત્મક્તા, લાલિત્ય અને ભારતીય સંસ્કૃતિના આદર્શોથી મઘમઘી ઊઠે છે. ગઝલ એમનો સહજોદ્ ગાર છે અને એટલે જ બાલાશંકર- કલાપી પછી ગઝલને ગુજરાતીપણું અપાવવામાં એમણે નોંધપાત્ર ફાળો આપ્યો.

કાવ્યસંગ્રહ: ‘ગાતાં ઝરણાં’, ‘મહેંક’, મધુરપ’, ‘ગનીમત’ (મુક્તક સંગ્રહ), ‘નિરાંત’, ‘ફાંસ ફૂલની’
(આભાર - લયસ્તરો )

Sayings from Upanishads.

2010-03-04T22:39:25Z

Sayings from Upanishads
—————————————————

When Snake is alive, Snake eat Ants.
When Snake is dead, Ants eat Snake.
Time can turn at any time. Don’t neglect anyone in life…….. …
Never make the same mistake twice, There are so many new ones, Try a different one each day.
A good way to change someone’s attitude is to change our own. Because, the same sun that melts butter, also hardens clay!
Life is as we think, so think beautifully.
Life is just like a sea, we are moving without end.
Nothing stays with us, what remain is just the memories of some people who touched us as waves.
Whenever you want to know how rich you are? Never count your currency, just try to Drop a Tear & count how many hands reach out to WIPE that- It is true richness.
Heart told eyes see less, because you see & I suffer lot.
Eyes replied, feel less because you feel & I cry a lot.

Never change your originality for the sake of others,
because no one can play your role better than you.
So be yourself, because whatever you are, YOU are the best.

બાળશિક્ષણનીરીતો-૭

2010-03-04T17:51:38Z

મારો મિત્ર સરીન મને મળવા આવ્યો. તેની સાથે તેનો નાનકડો પુત્ર વ્યોમ પણ હતો. તેના હાથમાં આલ્બમ હતું. મારાથૂ સહજ રીતે જ પૂછાઇ ગયું’”બેટા, આ શેનું આલ્બમ છે???” વ્યોમ બોલ્યો-”અંકલ, આ તો અમારા સગાંઓનાં ફોટા છે. તમારે જોવા છે??”એં કહ્યું-”હા, હા બતાવને…” અને તેણે એક પછી એક ફોટા બતાવવાનાં શરૂ કર્યા,” જુઓ, અંકલ આ મારા દશરથદાદા અને કમળાબા છે. મારા દાદા અને દાદી….અંકલ, મારા દાદાને ખૂબ મોટો મેડલ મળ્યો હતો. જ્યારે અંગ્રેજોએ આપણને ગુલામ બનાવ્યા હતાને ત્યારે તેમણે આઝાદીની ચળવળમાં ખૂબ કામ કર્યું હતું અને જેલમાં પણ ગયા હતા. અને અંકલ, મારા કમળાદાદી છે ને તે તો એટલા સરસ ગીતો,ભજનો ગાય છે….તેમનાં કાર્યક્રમો રેડિયોમાં આવતા હતા” વ્યોમે આગળ ફોટા બતાવતાં કહ્યું”જુઓ અંકલ આ મારા નાના અને નાની છે. ” મેં જાણવા જ પૂછ્યું’બેટા, દાદા-દાદી અને નાના-નાનીમાં શું ફેર???” તે તરત જ બોલ્યો-”પપ્પાનાં પપ્પાને દાદા અને પપ્પાનાં મમ્મીને દાદી કહેવાય અને મામ્મીનાં પપ્પાને નાના અને મમ્મીનાં મમ્મીને નાની કહેવાય” મારા નાના ઝુમાં ઓફિસર હતા. તમને ખબર છે??? તે તો વાઘ અને સિંહનાં પિંજરામાં પણ જતા હતા અને મારા નાની એટલી સરસ વાર્તાઓ કહે કે મને તો તેમની પાસેથી ઉઠવાનું જ મન ન થાય.” હું તો આ નાનકડા બાળકની વાતો સાંભળતો જ રહ્યો. તે આગળ બોલ્યો. “અંકલ તમને તમારા દાદાના દાદાનું નામ આવડે છે???”મેં કહ્યું ,”ના ભાઈ મને તો નથી આવડતું. તને તારા દાદાના દાદાનું નામ આવડે છે???” અને તે તો એકદમ રાજી થઈ બોલી ઉઠ્યો,” અરે અંકલ જુઓ હું તમને કાંઇક બતાવું. તેણે આલ્બમનાં સૌથી છેલ્લે રાખેલ,ગડી કરેલ એક મોટો ડ્રોઇંગપેપર કાઢ્યો જુઓ અંકલ આ અમારું ફેમીલી ટ્રી છે. હું તો જોતો જ રહી ગયો. વ્યોમે તેનાં ભાઇ બહેન,મમ્મી-પપ્પા,દાદા-દાદી-નાના-નાની- કાકાઓ કાકીઓ તેમનાં દીકરા-દીકરીઓ, મામા-મામી-માસીમાસા-ફોઈ-ફુઆ દરેકનાં બાળકો વિગેરે વિગેરે….. અને એટલું જ નહીં તે દરેકની સિધ્ધિઓની વાતો કરવા માંડી…” હું તો અચરજ પાંમી ગયો. મેં સરીનને કહ્યું’અરે ભાઇ ,આ ટેણીયો આટલું બધું કઈ રીતે જાણે છે???” સરીન બોલ્યો,” અમે જમવા બેસી કે નાસ્તો કરવા સાથે જ બેસીએ છીએ અને તે વખતે હું અને મારી પત્ની , મારાં બા-બાપુજી કુટુંબનાં સગાની ઉત્તમ વાતો, તેમણે હાંસલ કરેલી સિધ્ધિઓની વાતો કરીએ છીએ. અને એટલે જ વ્યોમ લગભગ બધાં જ સગાંઓને બરાબર ઓળખે છે. ” અને સરીને કહે “વ્યોમ, તું કયા અંક્લને ઘેર આવ્યો છે???” વ્યોમ તરત જ બોલ્યો,”લો પપ્પા, તમેય તે??? ભૂલી ગયા ???આ તો નિકુજ અંકલ છે. તે સ્કૂલમાં ક્રિક્રેટટીમનાં કેપ્ટન હતા ને???મારીતરફ ફરી તે બોલ્યો,”અંકલ, તમારે મને ક્રિકેટ શીખવવું પડશે.” હું તો ખૂબ જ ખૂશ થઇ ગયો. મેં વ્યોમને અને સરીનને હાર્દિક અભિનંદન આપ્યા.

જમતી વખતે પૂર્વજો તથા સગાવહાલાની સિધ્ધિઓ અને પ્રતિભા વિષેની કથાઓનું વર્ણન કરવાથી બાળકને પોતાની આવડતમાં, આત્મવિશ્વાસ કેળવવામાં, શ્રધ્ધામાં તથા જીવનમાં સફળ થવાની સંભાવનામાં મદદરૂપ થાય છે.

(ઘડપણનું ગીત)- ભગવતીકુમાર પાઠક

2010-03-04T14:00:41Z

વાળને તો ડાય કરી કાળા કર્યા, પણ ભમ્મરને કેમ કરી ઢાંકો ? રાજ, હવે જોબનનો ઉતારો ફાંકો ! ચોકઠું ચડાવી શીંગ ખાશો પણ રાજ, તમે આખાં તે વેણ કેમ બોલશો ? થરથરતા હાથથી બોલપેન ઉઘડે પણ વેણીને કેમ કરી ખોલશો ? દાદર ચડતાં રે હાથ ગોઠણ દિયો ને કોઇ મુગ્ધા બોલાવે કહી ‘કાકો’ ! તડકામાં ઢોલાજી બબ્બે દેખાય, આ તો [...]

GITA ch:8 shloka 5 – Swami Ramsukhdasji.

2010-03-04T13:59:49Z

antakaale cha maameva samaranmuktvaa kalevaram

yah pryaati sa madbhaavam yaati naastyatra samsayah. (Gita 8/5)

He who departs from the body remembering Me alone at the time of death, attains Me, there is no doubt about this. (Gita 8/5)

Comment: —

‘Departs from the body while remembering Me at the time of death’- means that the Lord by bestowing this human body upon man, gave him the opportunity to attain salvation through adoration, but man did not avail himself of this opportunity. Now, at the final moments, being helpless and unable to do other spiritual disciplines, man can realize the Lord, simply by remembering Him.

`Maameva smaran’ means that whatever an aspirant hears, sees, understands and assumes, is nothing besides the Lord (His Universal Form). Therefore he who assumes and accepts the world to be Lord’s manifestation, for such an aspirant whatever he thinks of at the time of death will be nothing else besides the Lord. In other words, when he has accepted and believes everything is the Lord (manifestation of the Lord), then the at the last breath whatever it is that he remembers, it will be the Lord’s own form, His very being, His Nature. Thus, if a aspirant thinks of Him at the time of death, he will attain Him.

There is an important point here. In Gita 7-19, the Lord says “Vasudeva Sarvam” “All is God”. Thus, a great soul who has realized, that in this world there is nothing else besides the Lord, he does not have to remember the Lord at the time of death, as he is all the time instinctively conscious of the Lord’s eternal presence whether it be in a wakeful state, dream, sound sleep, in the same way, as a common man always remembers, “I am.”

He may live at any place, holy or unholy; at any time, six months of the northern path (of the sun) (northern solstice) or six months of southern path of the sun (southern solstice), the bright half of the moon or dark half of the moon, day or night, morning or evening etc.; in any state, wakefulness, dream state, sound sleep, unconsciousness, sickness, health etc.; and in any circumstances, even in front of any person, object etc. there is no doubt that this great man certainly will attain salvation!

Besides, the above-mentioned great souls, aspirants who with deep faith and adoration, worship the Lord in different forms and names or by just remembering anyone of His names or forms or sports (divine play) or His abode, according to their interest, they also are remembering God only.

Besides aspirants, the other people who believe in the sentiment that ‘there is God’ and though they are not engaged continuously in His worship, but they too can possibly remember God at the time of death, for various reasons. During their life time, they have heard that God removes pain of those who are in pain, with this thought too, they may remember God when they are in pain. At the time of death, if they get a vision of messengers of God of death, and due to this fear, they may remember God. Some gentleman brings God’s picture in front of them or recites God’s name or narrates Lord’s past times, tells about life stories of sages, starts singing Lord’s glories, and this person is reminded of God. Thus any of these ways can help him to remember God.

Thus, the talks pertaining to remembering the Lord at the time of death is not applicable to liberated souls but only to aspirants and others.

From “The Bhagavadgita – Sadhak Sanjivani” in hindi pg 561 by Swami Ramsukhdasji.

For ENGLISH WEBSITE please visit: http://www.swamiramsukhdasji.net
To listen to discourses in Hindi: http://www.swamiramsukhdasji.org/swamijicontent/
To read online spiritual books: http://www.swamiramsukhdasji.org/swamijibooks/

મુલ્લા Nasreddin

2010-03-04T12:25:04Z

Nasreddin is a legendary satirical Sufi figure who is believed to have existed during the Middle Ages (around 13th century), in Akşehir, and later in Konya, under the Seljuq rule. Nasreddin was a populist philosopher and wise man, remembered for his funny stories and anecdotes.

મુલ્લા એક હસતો ફીલ્સુફ છે. બહુજ સરળ ભાશામા રમુજી રીતે તે ઉન્ડા વીચારો સમજાવે છે. આચાર્ય રજનીશ વારંવાર તેને પ્રવચમા સંભારતા. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

મુલ્લા એકદીવસ રાત્રે પીને મોડા ઘરે આવ્યા.બીબી એ પુછ્યુ ” ક્યા હતા ?” મુલ્લા કફે ” નક્કી કરીલે,તારે સાચું જાણવું છે કે સફાઇ જોઇએ છે !

~~~~~~~~~~ મુલ્લા એ રાતના બુમ મારી ” એહમદ ( તેમનો નોકર) જો તો શું પડ્યું ?” એહમદ – મુલ્લા તમે ખાટલા માથી પડી ગયા છો” મુલ્લા – અરરર ! સાલું બહુ વાગ્યું છે.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ મુલ્લા ને તેની પત્ની એ પાળેલી બીલાડી બહુ હેરાન કરતી ‘તી.એ ઍ છાપામા જાહેરાત આપવા ગયા.- અમારી ખોવાય ગયેલ બીલાડી ને ગોતી દે તેને લાખ રુપીય ઈનામ. છાપાવાળો કે બીલાડી માટે લાખ તો બહુ કેવાય. મુલ્લા કે વાન્ધો નહી, ખર્ચો નહી થાય કારણકે હું બીલાડી ને નદીમા ડુબાડી આવ્યો છું

““““““““““““ મુલ્લ્લા ની બીબી રોજ કહેતી -આપણે મોંઘા ભાવના ઘરમા જવું જોઈએ એકદી મુલ્લા કે હવે જવાની જરુરત નથી મકાન માલીકે ભાડું વધારી દીધું છે

““““““““““““““ બીબી કે મુલ્લા તમારા મગજમા કાંક ખામીછે હું તમારી સાથે કલાકો સુધી વાત કરું છું ને તમે કાઈ સમજતા નથી મુલા- બીબી આ ખામી નથી અલ્લા ની દેન છે.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ સંકલન – ભરત પન્ડ્યા.

Comment on ગઝલ બનતી નથી by atuljaniagantuk

2010-03-04T11:22:56Z

બે વિરોધી વાતથી ગઝલ બનતી નથી

વાહ !

અમેરીકા V/s ભારત

2010-03-04T06:04:36Z

અમેરીકા મા જાહેરમા ચુંબન થાય પણ સુ ઉઉઉ સુ નો થાય ભારતમા —–

ઊલટી રમત – તસલીમા નસરીન (અનુ. સોનલ પરીખ)

2010-03-04T04:10:00Z

મેં જોયો બજારમાં એક પુરુષને, એક સ્ત્રી ખરીદતાં મારે પણ ખરીદવો છે, એક પુરુષ સાફ દાઢીમૂછ, ચોખ્ખા કપડાં, ઓળેલા વાળ શરીર અને સ્નાયુઓ દેખાય એમ મુકાયો હોય જે મુખ્ય માર્ગ પર, વેચાવા તેને કોલરથી ખેંચી રિક્ષામાં ફેંકવો છે તેની ગરદન, પેટ અને છાતીમાં આંગળીઓ નાખી ઘેર લાવી પટકવો છે પથારીમાં ને પેટ ભરાય એટલે એડીવાળાં સેન્ડલથી ફટકારી, ગંદી ગાળો દઈ હડસેલી મૂકવો છે: ‘ચાલ ફૂટ… તારી જાતના…’ માથા [...]

કરતા જાળ કરોળિયો… - દલપતરામ

2010-03-03T23:55:42Z

(Photo: Webshots.com)

કરતા જાળ કરોળિયો, ભોંય પડી પછડાય
વણ તૂટેલે તાંતણે, ઉપર ચડવા જાય

મે’નત તેણે શરૂ કરી, ઉપર ચડવા માટ,
પણ પાછો હેઠો પડયો, ફાવ્યો નહિ કો ઘાટ.

એ રીતે મંડી રહ્યો, ફરી ફરી બે-ત્રણ વાર
પણ તેમાં નહિ ફાવતા, ફરી થયો તૈયાર

હિંમત રાખી હોંશથી, ભીડયો છઠ્ઠી વાર,
ધીરજથી જાળે જઈ, પોં’ચ્યો તે નિર્ધાર

ફરી ફરીને ખંતથી, યત્ન કર્યો નહિ હોત
ચગદાઈ પગ તળે, મરી જાત વણમોત…

એ રીતે જો માણસો, રાખી મનમાં ખંત
આળસ તજી, મે’નત કરે પામે લાભ અનંત.

- દલપતરામ

ફાગણના વાયરા વાયા

2010-03-03T15:41:54Z

આજે ફાગણ વદ ત્રીજ [સંકષ્ટી ચોથ]

આજનો સુવિચાર:- સફળતા હેઠળ અનેક ભૂલો ઢંકાયેલી હોય છે. — બર્નાડ શૉ

[અમેરિકા સ્થિત શ્રી રમેશભાઈ પટેલે [આકાશદીપ] પોતાની આ રચના મોકલ્યા બદલ મેઘધનુષ આભારી છે.]

ફાગણના વાયરા વાયા

કેસરીયો ઘડૂલો મારી કાયા
ઓલા ટહુકાના સાદ મને ભાયા
સહિયર મોરી, ફાગણના વાયરા વાયા

ડાળ ડાળ બેઠેલાં પંખીડાં બોલ્યાં
નજરોનાં નૂર કેમ ખીલ્યાં?
લાગી છે દલડાંને માયા
સહિયર મોરી, ફાગણના વાયરા વાયા

હળવેથી દે સાદ મારી સાહેલી
કોના સપનામાં સાચે ખોવાયાં?
જોને ઝૂલતાં ફૂલડાં શરમાયાં
સહિયર મોરી, ફાગણના વાયરા વાયા

વાગ્યા પાદરે ઢોલને પાવા
ને નવોઢાનાં મુખડાં મલકાયા
રાધા કાનજી દલડે દેખાયા
સહિયર મોરી, ફાગણના વાયરા વાયા

ઝૂલંતી શાખે મહેકંતી આ મંજરી
હોળીના ગુલાલે નજરું શણગારી
ફાગે જોબનીયાં ઝબોળ્યાં મસ્તીથી
સહિયર મોરી,

અંતરમાં આવી કોઈ હરખે છૂપાયાં
રંગીલા ફાગણના વાયરા રે વાયા
સહિયર મોરી, ટહુકાના સાદ મને ભાયા.

શ્રી રમેશભાઈ પટેલ (આકાશદીપ)

ૐ નમઃ શિવાય

એવોર્ડ પે એવોર્ડ

2010-03-03T14:33:01Z

* તારીખ પે તારીખ પે તારીખની જેમ સરકાર દે ધનાધન એવોર્ડ્સની લ્હાણી કરે છે તે જોતાં અમારી પણ એવી ઈચ્છા છે કે,

૧. ધોરણ ૫ પાસ કરે તેને – પદ્મશ્રી.

૨. ધોરણ ૧૦ પાસ કરે તેને – પદ્મભૂષણ.

૩. ધોરણ ૧૨ પાસ કરે તેને – પદ્મવિભૂષણ.

અને

૪. કોલેજ પાસ કરે તે દરેક રત્નોને, ભારત રત્ન આપવામાં આવે.

ગિલ્લી-દંડા, લખોટી કે છાપો જેવી રમતોનાં ચેમ્પિયન્સને અર્જૂન એવોર્ડ અને તેમનાં સિનિયર્સ ચેમ્પિયનોને દ્રોણાચાર્ય એવોર્ડ આપવામાં આવે.

તમારી કોઈ આવી ઈચ્છાઓ હોય તો જણાવજો.

વાહ ગુરુ વાહ…… બહુ સરસ. – E Mail

2010-03-03T14:27:34Z

Subject: Gujarati maxims
==============================================

વસ્ત્રો થયા ટૂંકા , લાજ ક્યાંથીહોય?

અનાજ થઇ ગયાં હાઇબ્રીડ ,સ્વાદ ક્યાંથી હોય ?

નેતા થયાં ખુરશીના ,દેશદાઝ ક્યાંથી હોય ?

ફુલો થયાં પ્લાસ્ટીક્ના ,સુગંધ ક્યાંથી હોય ?

ચહેરા થયાં મેક-અપ ના , રૂપક્યાંથી હોય ?

શિક્ષકો થયાં ટ્યુશનીયા ,વિદ્યા ક્યાંથી હોય ?

ભોજન થયાં ડાલડા ના ,તાકાત ક્યાંથી હોય ?

માણસ થઇ ગયો પૈસાનો ,દયા ક્યાંથી હોય ?

ભક્તો થયા સ્વાર્થના ,ભગવાન ક્યાંથી હોય ?

POET – Not Known E mail from a friend.

TWO – હાસ્ય-કવીતા- કલ્પેશ ડી. સોની

2010-03-03T14:17:51Z

કલ્પેશ ડી. સોની // March 2, 2010 at 12:20 am (edit)

છોકરો છોકરીને “હાય” કરે
એ જોઈ ડોશીઓ હાય-હાય કરે.
ફરવાની ઉંમર ને ખિસ્સા ખાલી
પૈસા આવ્યા ત્યાં ઉંમર ગઈ ચાલી.
લગન થયા છગન જોડે,
તોય મગનને એ ના છોડે.
કોણ બિચારાનું દિલ તોડે,
ભલે ને સ્પેરવ્હીલ થઈને દોડે.
ભેદભાવ હું રાખતી નથી,
મારે મન કોઈ પરાયું નથી.
યૌવન મારું બેંક-બેલેન્સ
ને વાણી મારું ક્રેડીટકાર્ડ.
પલક ઝપકાવી ખાલી કરું.
છોકરાઓના ડેબીટ કાર્ડ.
નટુ મને નોકરી અપાવે,
વિનુ દેશ-વિદેશ બતાવે.
હેમુ હોટલમાં લઈ જાય,
ગટુ પાસેથી ગીફ્ટ લેવાય.
છોકરાઓને લબડતા જોઈ,
ડોશીઓ વિચાર કરતી થઈ
આ તો મૂઈ છોકરી છે, કે
ભાદરવા માસની _ _ _ _. (ખાલી જગ્યામાં વાચક
શબ્દ મૂકી શકે એવો નવો
પ્રયોગ)
—————————————————–

ગાય ને માતા કહેવાય,
બળદને બાપા ના કહેવાય.
ભેંસનું દૂધ પીવાય પણ,
પાડાને પાપા ના બનાવાય.
ગરજે ગધેડો બાપ થઈ જાય,
તો બળદ ને પાડો રહી કેમ જાય.
ચાર દીકરા પરણાવી ગઈ,
તો ય ઘરડીને આરામ ન’ઈ.
મરતા સુધી કામ કરતી ગઈ,
એ માતા ગધેડી કે બીજુ કંઈ.
શિવાજી જેવાને જન્મ દઈ
ભારતમાતાને નિરાંત થઈ,
એ સિંહણ ખરી માતા, ભઈ.
એક સિંહની જન્મદાતા થઈ.
મોડર્ન માતાની વાત જ જુદી,
મારું દૂધ ના પીવડાવું ક’દી.
મને બોડી-ફિગરની ચિંતા થાય
બાળકને તો બોટલ જ દેવાય.
કોઈ કહો વીરપુત્રો ક્યાંથી જન્મશે,
જે માતાના ધાવણ વિના ઉછરશે.
dhavalrajgeera // March 3, 2010 at 9:15 am (edit)

Respected Rajendrabhai,

Your e-mail has been received by me. By mistake I posted my two funny cum message giving poems in ‘Response’ sector, which you may move on proper place. Thank you.

Kalpesh D. Soni